कथा : नामै नभएको सम्बन्ध

  • महेन्द्र पौडेल

journalist-mahendra-poudel-11212दीपाजी आफ्नो निमन्त्रणा पत्रलाई हातमा राख्दै त्यसभित्र हातले लेखेको अति सुन्दर र प्यारा शब्दलाई आफ्नो नजरले मनभित्र गम्दै भित्रभित्रैं रोमान्चक हुँदै प्रश्न खडा गर्दै गइन् । उनले धेरै पटक त्यही पत्र पढिन् । त्यहाँ प्यारा शब्दले कोरिएको बिबाहको निमन्त्रणा पत्र थियो ।  र सोचिन विवाहमा सबैजनले मलाई सोध्नेछन् ‘तिमी को हौं ? के सम्बन्ध छ मानवसँग? त्यसबेला म के जवाफ दिउँला? के जवाफ देलान मानवजी ? हामी दुइबीच बनेका सम्बन्धलाई कसरी परिभाषित गर्ने ? सम्बन्धको सम्बन्ध राख्नु त परै जाओस, के नाम दिने ?

बारम्बार उनलाई यी प्रश्नले थिचिरह्यो । फेसबुक, ट्वीटर र अन्य सामाजिक सन्जालमार्फत अकस्मात जोडिएको सम्बन्ध अन्जान, न चिन्नु न जान्नु, त्यहि पनि दिपाजीलाई मानव अति नै प्यारो र आत्मिय लाग्दै गइरहेको थियो । कहिलेकाँही उसको सिधापन, निष्कपट, निश्छल र मिठास बोलीले उनलाई भित्रभित्रै कुत्कुताइरहन्थ्यो र आफैंदेखि उनी भयभित हुन्थिन् तर जब सम्बन्धलाई के नाम दिने भन्ने प्रश्न मनभित्र खट्किन्थ्यो तब उनी शब्दकोषका डायरीहरु पल्टाउँथिन् ‘हजारौं शब्दकोषभित्र पनि उनले मानवलाई दिने नाम पाउँथिनन्, जब नाम नै पाउँथिनन् भने कसरी उसलाई पुकारुँ उनी दोधोरामै गम खान्थिन्’ ।  

बैध्य र बिप्लबपक्षबिच अर्को लडाइँ, किन गरेका बादलले केन्द्रिय नेतालाई कारवाही ?

badal-anil-netra

मोहन वैद्य ‘किरण’ अध्यक्ष रहेको नेकपा-माओवादीले कुपण्डोलमा बुधबार आयोजना गरेको राज्यस्तरीय प्रशिक्षण कार्यक्रम विप्लव समूहले बहिस्कारको घोषणा गरेको छ । पार्टीमा अर्को क्रान्तिकारि धार भनेर चिनिएको बिप्लव पक्षधरका सबै अनुपस्थित रहे । यसको मुख्य जरो हालकालागि केन्द्रीय सदस्य अनिल शर्मा विरहीलाई निलम्बन गरेको विरोधमा विप्लव समूहले पार्टीको प्रशिक्षण नै बहिस्कार गरेको सार्वजनिक गरिएको छ । तर गाँठी कुरो त्यतिमै भने सिमित छैन । मोहन बैध्य दुबै पक्षलाई मिलाएर लैजाने पक्षमा छन् । बादल पक्षधरहरु कारवाही सदर गर्नुपर्छ भनिरहेका छन् । बिप्लव पक्षले भेलामा उपस्थित हुनकालागि बादलको निर्णय गलत हो भनेर अनिल शर्मामाथिको कारवाही फुकुवा गरेको घोषणा गरे मात्रै भेलामा उपस्थित हुन सक्ने भनेर अडान राखे । तर धेरैलाई थाह छैन, किन बादलले आफ्नै केन्द्रिय सदस्यलाई कारवाही गरे । 

कसरी तुहियो गोलमेचको कथा ?

golmech-sammaylanसंवत ५० को अन्त्य र ६० को दशकको सुरुमा नेपाली राजनीतिमा गोलमेच सम्मेलन चर्चाको शब्द बनेको थियो । त्यही मौका छोपेर लोकगायक बमबहादुर कार्कीले ‘गोलमेच सम्मेलन’ नामक दोहोरी गीतको एल्बम निकाले । सशस्त्र संघर्ष चर्काइरहेको नेकपा–माओवादीको मागअनुसार गोलमेच सम्मेलन त भएन नै ! कार्कीको गोलमेच सम्मेलन पनि खासै फापेन । दशकपछि अचानक गोलमेच सम्मेलनको चर्चा सुरु भयो । संविधानसभाबाहिर रहेको माओवादीलाई सहमतिमा ल्याउन सर्वपक्षीय राजनीतिक सभा अर्थात् बोलीचालीको भाषामा ‘गोलमेच’ सम्मेलन आयोजना गरिएको थियो । तर, यसपटक पनि गोलमेच सम्मेलन बस्दै नबसी तुहियो ।

माओवादीसहितका ४१ दल (३३ दलीय मोर्चामा अहिले ४१ पुगेका छन्) लाई संविधान लेखनमा सहमति जुटाउन अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनको ल्होत्से हलमा सम्मेलनको सबै तयारी पूरा भएको थियो । बिहान ९ बजे बोलाइएको सभाका लागि १० बजेसम्म लगभग सबै दलका नेता आइसकेका थिए । माओवादी नेतृत्वको मोर्चामा रहेको साना दलका नेता पनि टाई, सुट लगाएर बानेश्वर पुगेका थिए ।

आमालाई रण्डी, बोक्सी भनिँदा पोल्दैन तपाईंको आत्मा ?

CK-Rautजँड्याहा, नगरबधु, चोर र पाकेटमारका लागि आकर्षित हुने सार्वजनिक अपराध ऐनअन्तर्गत एकजना त्यस्ता व्यक्तिलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ, जो खुलेआम पृथकतावादी धारमा छन् र विखण्डनका लागि ह्वास्स साम्प्रदायिकता गन्हाउने अभिव्यक्ति दिँदै हिँडेका छन् । अमेरिका रिटर्न सिके राउत हुन्, अहिले मोरङ प्रहरीको नियन्त्रणमा छन् ।

नेताको घण्टी फोनमा बज्दा पत्रकारले कुरा फेरेको फेर्‍यै (पत्रकार अधिबेशन सन्दर्भ)

  • महिन्दो वाईबा / ईटाली

mahindo-waiba-milanफ्रान्सका पत्रकार ददि सापकोटाले एक दिन मलाई भन्नुभो “युरोपमा पत्रकारहरुको अधिवेशन हुँदै छ ।’ तपाईं त पहिले पनि पत्रकारिता गरेको मान्छे । यस्ता मान्छे छुट्नु हुन्न । सकृय हुनुपर्छ । लौ बेल्जियम जानुपर्छ । सदस्यता लिनु पर्यो ।” म दोधारमा परें ‘सकृय बनौं कि निस्कृय । बिदेशको बसाइ । जागिरको चटारो । अर्काको देशमा अनेक समस्या झेल्दै बसेर नेपाली पत्रकारिता । वहाँको प्रस्तावसँगै पत्रकारितामा आस्था राख्ने अन्य पत्रकार र बिदेशमा बसेर पनि लेखन कार्यलाई निरन्तरता दिन सकिन्छ भन्ने साथीहरु संपर्कमा आउन थाले । मैले नेपाल पत्रकार महासंघ धादिङ जिल्लाको सदस्यता युरोप शाखामा स्थानन्तरणकालागि अनुरोध पठाएँ ।  आफ्नो तर्फबाट गर्नुपर्ने प्रकृया पुरा गरी बेल्जियम हान्निएँ । गत सेक्टेम्बर १४ मा नेपाल पत्रकार महासंघ युरोप (एफ एनजे युरोप)शाखाको अधिवेशनमा भाग लिन ।

त्यहाँ पुगेपछि स्पष्ठसित थाह भयो, पहिलो कार्य समिती गठन देखिको बिवाद रहेछ। त्यसमा बेल्जियमको गरमा गरम राजनीति । पत्रकार भन्दा पनि गैह्र पत्रकारहरुको हालिमुहाली । लेख्नेलाई भन्दा नलेख्नेलाई पद चाहिएको । लेख्न भन्दा फलानो पदको भनेर सार्वजनिक कार्यक्रममा खादा ओअढ्न हतारो  भएको । एफ एन जे युरोपको फलानो भनेर मञ्चमा उक्लिन बढि लोभ भएको । यस्तै यस्तै लोभ र पदलोलुपताका कारण कार्यक्रम सोचे जस्तो हुन सकेन ।

बेल्जियममा पत्रकार अधिबेशन : धेरैले हारे, सक्रिय पत्रकारले जिते

  • ददि सापकोटा

fnj-europ-conference-2

नेपाल पत्रकर महासंघ युरोप शाखाको अधिबेशन १४ सेप्टेम्बरका दिन बेल्जियममा भयो । यो अधिबेशन पत्रकारहरुका लागि हार र जित दुबै हो । हाकाहाकी भन्दा निष्क्रिय रुपमा रहेका, कलम नचलाउने तर कार्ड भिरेर हिँड्न रमाउने । पत्रकारिताकै कार्ड भिरेर पत्रकारिता, पत्रकारकै बद्ख्वाइँ गर्ने, धेरै नेता र नेपालका राजनितिक दलका कार्यकर्ताहरुले हारेको अधिबेशन भने पक्कै हो । कलम हैन चाकरि घोट्ने र गैह्र पत्रकारहरुको नाच्ने चौतारी बनाउने बहदुरहरुले हारेको भने निश्चितरुपले हो । तर पत्रकारहरुले, कलमजिवीहरुले भने नैतिक र नितिगतरुपले जितेको अधिबेशन हो । दोस्रो अधिबेशन भनेर पदाधिकारीनै नचुनिएको अधिबेश कसरि सफल भयो ? नेत्रित्व चुन्न नसकेर युरोपका बिभिन्न मुलुकका प्रतिनिधिहरु चुनेर कार्यकारि समिति बनाएको अधिबेशन कसरि सफल भयो ? प्रश्न खडा हुन सक्छ । तरपनि पत्रकारहरुले भने जितेकै हुन् । कसरि त ? 

खिलराज पौडेलहरुको नेपाल

 ● आनन्दराम पौडेल 

anandaram-paudel-33434“नेपालीहरु कुनैपनि बिषयलाइ गहिरिएर मनन गर्दैनन्। ‘त्यस्ले कुस्त कमायो’ त भन्छन्, तर, पैसा कमाउन कति गाह्रो छ, कति पापड बेल्नुपर्छ, कति बुद्धि लगाउनुपर्छ, त्यसतर्फ सोच्दैनन् ।” आज खिलराज पौडेलजी आत्मचिन्तनको मुडमा देखिए । गार्डेन रेष्टुराँको कुनाको टेबुलमा बसे । रेडवाइनको चुस्कीसँगै आफ्नै जीवनभित्र पसेर बिहङ्गम दृष्टि लगाए। सोचे, “म बाग्लुङ जिल्लाको पनि मूलपानी गाविस, रातामाटा, रुम्टा गाउँको मान्छे। बाउआमाले त्यति पढाउन सकेकापनि ह्वैनन् । शक्तिकेन्द्रमा पहूँच भएको मान्छे भनेपछि त्यस्को चाकरी गर्न थालिहाल्थें । त्यसबेला शाही नेपाली सेनाका कर्णेलहरुको पनि चाकरी गरें । मेरो चाकरीबाट रिझिएर, दरबारसम्म पहूँच पुर्याएका एकजनाले मलाइ कर कार्यालयमा जागिर लगाइदिनुभएको थियो । त्यसबेला मसँग थोरैपनि पढेलेखेको सर्टिफिकेट भएकोभए सुब्बा, खरदार वा केही नभए मुखियामा सजिलै नियुक्ति पाउँथें । सर्टिफिकेट नभएको कारणले त्यसबेला पियन पदमा नियुक्त हुनुपर्यो । पछि, अलिअलि पढ्दै, यताउता गरेर सर्टिफिकेट हात पारें । र, मुखिया, खरदारसम्म भएँ । पद ठूलो ह्वैनरहेछ, ठाउँ ठूलो हुनेरहेछ । सानैमा कर कार्यालय पसें, र ५८ बर्षसम्म करमै बसें । हाकीमहरुलाइ राम्ररी रिझाएकोले करबाट बाहिरिनुपरेन । अहिले सामाखुसी र धापासीमा ३-४ करोड मूल्य पर्ने दुइटा घर छ। काठमाडौंमा सबै मिलाएर ५० रोपनी जति घडेरी छ र चारवटा कम्प्लेक्स भवनहरु छन् ।”

धनीहरुबाटै स्विसहरु हैरान

  • ददि सापकोटा

Swiss flag

एशिया, अफ्रिका र दक्षिण अमेरिकाका मानिसहरु युरोप छिर्छन् । स्वर्ग छ भन्दै । राम्रो काम पाउन । उच्च शिक्षा र विलासी जिवन जिउन पाइन्छ भनेर । आप्रवाशीहरुको भिडले युरोपका सम्पन्न देशहरु हैरानीमा परेका छन् भनिन्छ । आप्रवाशीहरुलाई कसरि नियन्त्रण गर्ने भन्ने टाउको दुखाई बनेको छ युरोपका सम्पन्न देशहरुलाई । जर्मनी, फ्रान्स र अष्ट्रिया युरोपका अति सम्पन्न मुलुकमा पर्छन् । युरोपका यि सम्पन्न मुलुक आप्रवाशीबाट जति सताइएका छन् त्यो भन्दा बढि स्विजरल्याण्ड सताइएको रहेछ यिनै तिन मुलुकका नागरिकबाट । अर्थात् स्विजरल्याण्डले धनीमानीहरुबाटै हैरानी र सास्ती ब्यहोरेको रहेछ । 

पुस्तकमा खोजि आफ्नै कथा र ब्यथाको

Tika-chhantyal

उमेर जम्मा ६६ वर्ष हो । यो उमेरले बसेर खान मिल्छ । किनकि युरोपको कानुनले यो उमेरका आमैहरुलाई बसेरै खाने आर्थिक रकम, सहयोग दिन्छ । त्यसलेपनि नपुगे उहाँका दुई छोरा र बुहारी क्रमश बेल्जियम र अष्ट्रेलियामा राम्रो कमाइ गछन् । ति ब्यवस्थित तरिकाले बसेका छन् । तर मन न हो, जाँघरिलाहरुलाई त्यसले मान्दैन । टिका छन्त्याल दिनको १४ घण्टा काम गर्नुहुन्छ ।  बेल्जियममा पूर्ण कालिन काम हुनेले पनि दिनमा आठ घण्टा काम गरे पुग्छ । तर उहाँ १४ घण्टा काम गर्नुहुन्छ । काममै रमाउनु, काममै हाँस्नु, काममै जिवनको सार्थकता खोज्नु उहाँको दिनचर्या जस्तै बनेको छ । 

गजल : एउटा हाउडे खोजी

  • उदास अनन्त / काठमाडौं

udas-ananta

ईतिहासद्वारा गरिएका, कर्तुतहरु खोज्दैछु
तिनलाई गलत देखाउने, सबुतहरु खोज्दैछु

०००००००००००००००

यो शहरको भीडभाडमा,ठेल्दै र ठेलिँदै म
तिम्ले देख्ने मैले नदेख्ने,अछुतहरु खोज्दैछु