गाईजात्रामा नहाँसेको नगर र यसको बदलिँदो स्वरूप

  • इश्वर देवकोटा

11987012_10153212801419151_7188504812128763330_n

मल्लकालिन राजा प्रताप मल्लले पुत्र वियोगमा शोकमा डुबेकी आफ्नी रानीको चित्त बुझाउन सुरु गरेको हास्यप्रधान पर्व गाईजात्राको पछिल्लो संस्करण अस्ति आइतवार सम्पन्न भएको छ । मल्लकालदेखि आजका दिनसम्म आउँदा गाईजात्रा मनाउने तरिका र स्वरूपमा समेत विविधता र परिमार्जित हुदै आएको देखिन्छ । विशेषत नेवार समुदायमा बितेको एकवर्षको अवधिमा दिवंगत परिवारका सदस्यको सम्झनामा गाईको स्वरुपमा सिंगारिएर विशेष सांगीतिक बाजागाजा सहित समुहगत रुपमा नगर परिक्रमा गर्ने, दर्शकलाई हसाउन अनेक स्वरुपमा सिंगारिने, हास्य अभिव्यक्ति प्रस्तुत गर्ने, व्यंग्य प्रहार गर्ने आदि गरिन्छ । गाईजात्रा भाद्र शुक्ल प्रतिपदा अर्थात जनैपूर्णिमाको भोलिपल्ट पर्दछ । धार्मिक सांस्कृतिक तथा ऐतिहासिक महत्व बोकेको गाईजात्रा पर्व नेवार समुदाय रहेका विभिन्न ठाउँमा मनाइने मौलिक पर्व हो । गाईजात्रा पर्वको प्रस्तुतिकरण पनि ठाउँ अनुसार अलि भिन्न देखिन्छ ।  गाईजात्रा पर्व काठमाडौँ उपत्यका लगायत बनेपा, धुलिखेल, त्रिशूली, दोलखा, खोटाङ, भोजपुर, चैनपुर, इलाम, धरान, विराटनगर, वीरगन्ज, हेटौँडा , कास्की र गोरखामा पनि मनाइन्छ । त्यसो त अहिले गाईजात्रालाई हास्यप्रधान र व्यंग्यपूर्ण बनाउन जात्राको स्वरुपमा मात्र नभई हास्यकलाकारहरुले मनोरन्जनात्मक कार्यक्रम पस्किएर दर्शकलाई व्यवसायिक रुपमै हसाउन थालेका छन् ।

चन्द्रमाको प्रकाशमुनी अन्तर्राष्ट्रिय दौडमा मेरो अनुभव

  • मनिकला राई

manikala-rai-1

गएको बिहिबार सिसिसि (CCC) भन्ने अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको दौड प्रतियोगिता भयो । ईटालीको कुमाएर (Courmayeur) देखि दौगेरर स्विजरल्याण्डको सेँपेक्स (Champex) हुँदै फ्रान्सको हिमाली क्षेत्र सामोनी आइपुग्नुपर्ने । यो एक सय एक किमी लामो दूरीको दौड प्रतियोगिता हो । यसमा दुई हजार एक सय २९ जना प्रतियोगीहरु थिए । मैले नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै भाग लिएकि थिएँ । हामीले ईटालीको कुर्माएर बाट बिहान नौबजे दौड शुरु गर्‍यौं ।

बस्तुनिष्ठ नहुँदा

  • आनन्दराम पौडेल

writer-anandaram-paudelजब नेतृत्वले सैद्धान्तिक आधार छाडेर निर्णय लिन र कदम चाल्न थाल्छन्, तब सम्पूर्ण काम-कार्यवाही र अभियानले बाटो छाड्छ । हरेक अभियान र काम-कार्यवाहीको आधार (जग) अत्यन्तै कमजोर हुने भएकोले सामान्य प्रश्नको समेत् सामना गर्ने क्षमता नै गुमाउँछ । कुनै तर्क हुँदैन, त्यसैले जवाफदेहिताबाट सधैं भाग्छ । छिमेकी राष्ट्र भारतमा सवाबर्षदेखि सबै राजनीतिक हस्तिहरुलाइ धरासायी गराएर नरेन्द्र दास मोदीले चौतर्फी आफ्नो दिग्वीजयको झण्डा फहराइरहेका छन् । उनलाइ चुनौति दिनसक्ने राजनीतिक हस्ति मैदानमा देखिंदैन । तर, आफ्नै जात-समुदायको एउटा २२ बर्षे युवकले राखेको एउटै सवालले आज नरेन्द्र मोदीको नौनारी गलेको छ । २२ बर्षे युवक हार्दिक पटेलले एकदमै सानो र सामान्य प्रश्न गरेका थिए । उनको प्रश्न थियो, “आरक्षण पछाडी परेका समुदायको लागि होभने पटेल समुदायमा पनि अत्यन्तै पछाडी परेको संख्या अत्यधिक छ । तिनीहरुले नपाउनुपर्ने कारण के हो ?” प्रश्न यत्ति हो ।

कसले बाँध्यो फ्रान्सको जंगलमा रक्षा बन्धन ?

Geneva-14-August-2014 128

गत सालको तस्विर हो यो । सालेभ भन्ने फ्रान्सको भाग । स्विजरल्याण्डबाट नजिक पर्छ । अग्लो डाँडामा भएकाले खासगरि स्विजरल्याण्डको जेनेभा शहर हेर्न यो डाँडो पुग्छन् धेरै मानिसहरु । यो डाँडोमा एउटा बौद्द गुम्बापनि छ । यहाँ पुग्न जंगल हिँड्नुपर्छ अलिकति । हो यहि जंगलमा गत सालको जनै पूर्णीमका दिन एउटा रुखमा यस्तो धजा र धागो बाँधेको भेटियो ।

चुनाव एन आर एनको, राजनितिक प्रतिस्पर्धा दलहरुको (अडियो रिपोर्ट)

  • सन्तोष न्यौपाने / बेल्जियम

गैह्र आवासिय नेपाली संघ अर्थात एन आर एनले नेपालमा धेरै सहयोगि कामहरु गरिसकेको छ । विनाशकारि भुकम्पमा पनि संघका उच्च पदाधिकारि तथा अन्य नेपालीहरुले प्रत्यक्ष रुपमा सहयोग गरेका थिए । झट्ट हेर्दा एन आर एन राम्रो देखिए पनि यस भित्रको राजनैतिक दबदबाले भने एन आर एनको अस्तित्व धरापमा पार्ने काम गरेको छ । अहिले युरोपमा रहेका राण्ट्रिय समितिहरुमा धमाधम अधिवेशन भइरहेको छ र नयाँ कार्यसमिति चुन्ने प्रक्रियामा रहेका छन् ।  बेल्जियममापनि भोली नयाँ कार्यसमितिको लागि निर्वाचन हुन् गैरहेको छ । र सबै राजनैतिक प्रतिष्पर्धामा अगाडी सरेको छ बेल्जियमको निर्वाचन । यसै आधारमा रहेर तयार परियाको यो रिपोर्ट ।

थरुहट आन्दोलनको सम्बन्धमा सरकार किन मौन ?

मिनराज चौधरी

1440779883_tharuhat

आत्मसम्मान, पहिचान, न्याय र अधिकारका लागि थरुहटथारुवान संयुक्त संघर्ष समितिको आह्वानमा भइरहेको शान्तिपूर्ण एवम् अहिंसात्मक संघर्षको कार्यक्रम तेस्रो सातामा प्रवेश गरिसकेको छ । अनिश्चितकालीन आमहडतालले थरुहट तराईको जनजीवन निकै कष्टकर बनाउदै गएको छ । आन्दोलन चरम उत्कर्षमा पुगिसकेको छ । तर राज्य सरकार उनीहरुको मागप्रति मौन छ । संघर्ष समितिका संयोजक धनीराम चौधरीले हाम्रा न्यायसंगत एवम् जायज मागप्रति राज्यसरकार रत्तिभर पनि संवेदनशील छैन, न त शीर्ष राजनीतिक दल, नेता, मानअधिकारकर्मी संघ संस्था, नियोगहरुले यस सम्बन्धमा कुनै चासो एवं ध्यान पुयाउन सकेको बताउनु हुन्छ ।

यस्तो छ विश्वकै सबैभन्दा सुन्दर शहर

paris_arc_triomphe

(आर्क द थ्रियोपम्प र सँजलिजे  सडक)

विश्वकै सबैभन्दा सुन्दर शहर भन्छन । पेरिसलाई । सुन्दर त छ नै । तर यती सुन्दर छ र ? मैले चाहिँ यती सुन्दर कमै देखेको छु । धेरै पटक गईयो यि क्षेत्रमा । सुन्दर लागेपनि यती सुन्दर देखे झैं लाग्दैन । कि रातको समयमा मात्रै देखिने पो रहेछ कि ? जान त रातीपनि गएर नघुमेको होइन पेरिस । तर यस्तो द्रिष्य भने कमै देख्ने गरिन्छ । हेरै पेरिसका सर्वाधिक सुन्दर मानिएका दर्जन तस्विर !

थारुहट आन्दोलनः पहिचानको सवाल

कृष्णराज चौधरी-

krishnaraj chaudhariगत बर्ष माघमा भएको मधेश आन्दोलनपछि अलि सुस्ताएको तराईको धर्ती एकपटक फेरि जागेको तराईको बास्तविक भूमिपुत्र थारुलगायत करीब दर्जन आदिबासी जनजातिलाईमधेशीमा गाभिएपछि आफ्नो स्वपहिचानको लागि आदिबासी जनजातिहरु आन्दोलित भएका छन् यसपालिको आन्दोलन भने थारुहट आन्दोलनको रुपमा पहिचान स्थापित गर्दैछ सरकार नियन्त्रित आदिबासी जानजाति उत्थान राष्ट्रिय प्रतिष्ठानले ५९ जातिलाई आदिबासी जनजाति भनि पहिल्यै सूचिकरण गरिसकेको तिनै मध्येकालाई हचुवाको भरमा मधेशी बनाइदा थरुहट तराई जागेको हो बिशेष गरी थारु संघ संस्थाहरुको अगुवाईमा अन्य जातीय संघसंस्थाले सरकारको सुनियोजित पडयन्त्र भन्दै अनिश्चितकालिन तराई थारुहट बन्द हड्तालमा उत्रिएका छन्

एनआरएन युकेमा आर्थिक अनियमितता : प्रतिबेदन

nrn_uk_logoगैर आवासीय नेपाली संघ युके ( एनआरएन युके) २०११-२०१३ को कार्यसमितिमा आर्थिक अनियमितता  रहेको एनआरएन युकेद्वारा नै गठित छानबिन समितिले जनाएको छ ।  उक्त समितिले सार्बजनिक गरेको प्रतिबेदनमा एनआरएन युकेमा कुल आचार्यको अध्यक्षतामा  मा रहेको २०११-२०१३ को कार्यसमितिको आर्थिक क्रियाकलापहरु पारदर्शी नभएको र आर्थिक अनियमितता देखिएको उल्लेख  छ ।

सण्डमुसण्डको ताण्डब

  • आनन्दराम पौडेल

writer-anandaram-paudel२०३२ सालअघि पुरानो शिक्षाको ९-१० कक्षाको कोर्समा नागरिकशास्त्र नामको पुस्तक थियो । त्यस्मा ‘अधिकार र कर्तब्य’ शीर्षकको अध्याय थियो । अधिकार र कर्तव्य एउटै सिक्काका दुइटा पाटा भनिएको थियो। अधिकार माग्नेले कर्तब्यको हेक्का राखेको हुनुपर्छ । अधिकारसँगै जिम्मेवारी थपिन्छ र झन् बढी कर्तब्यप्रति सचेत रहनुपर्ने हुन्छ भनिएको थियो । अरुलाइ असर, प्रभाव नपर्नेगरी मात्र आफ्नो अधिकारको प्रयोग गर्नलाइ अधिकारको सीमा तोकिएको थियो। ९ कक्षाको पुस्तकमा लेखेका यी पाठ सम्झन्छु। यस्लाइ जीवनब्यबहारको प्राथमिक र अनिवार्य ज्ञान भनिएको थियो । सामान्य र स्वाभाविक हिसाबले भन्नुपर्दा २०३२ सालबाट २०७२ सालमा आइपुग्दा हामी अझै सुसंस्कृत, सभ्य र शिष्ट भैसक्नुपर्ने हो । पछिल्ला कालखण्डका हाम्रा बोलिबचन र आचार-ब्यबहार हेर्दा हामी सभ्य संसारबाट पछाडी फर्केर मध्ययुगीन बर्बरतातिर बेतोडले कुदिरहेछौं भन्ने देखिन्छ ।