सर्वसत्तावादी सोच

● आनन्दराम पौडेल

writer-anandaram-paudelसम्विधान निर्माण गर्न अग्रसर भएका ४ दलका शीर्षस्थ नेताहरुले मेडियालाइ चारैतिरबाट कस्ने र अङ्कुश लगाउने प्रतिवन्धात्मक वाक्यांशहरु भरपुरै राखेछन् । यसबाट के वुझिन्छभने भोलिपनि आलोपालो सरकार चलाउने हामीले नै हो, र अब भोलिका दिनमा हामीमाथि औंलो ठड्याउन र हाम्रो काम-कार्यवाहीको बिषयमा टीकाटिप्पणि, आलोचना गर्न पाइने छैन भन्ने सन्देश प्रवाह गर्न खोजेका छन् ।

“पृथ्वी उथलपुथल हुन सक्ने पाँच अवस्था !”

  • गौतम उदय / अमेरिका
Asteroid belt, computer artwork. Asteroids are large rocks left over from the formation of the solar system. Most of the thousands of asteroids in the solar system lie in the asteroid belt, a region about 180 million kilometres wide, between the orbits of the planets Mars and Jupiter. It is thought that the asteroid belt did not form into a planet because the gravitational pull of Jupiter prevented the formation of large bodies. Most of the asteroids are less than 100 kilometres across. The mass of the asteroid belt is estimated to be a thousandth that of Earth. The asteroids are spread over a large volume, with an average separation of around 6 million kilometres.

Asteroid belt, computer artwork. Asteroids are large rocks left over from the formation of the solar system. Most of the thousands of asteroids in the solar system lie in the asteroid belt, a region about 180 million kilometres wide, between the orbits of the planets Mars and Jupiter. It is thought that the asteroid belt did not form into a planet because the gravitational pull of Jupiter prevented the formation of large bodies. Most of the asteroids are less than 100 kilometres across. The mass of the asteroid belt is estimated to be a thousandth that of Earth. The asteroids are spread over a large volume, with an average separation of around 6 million kilometres.

यो ब्रमाण्ड र यसको संयन्त्रमा यस्ता असंख्य अदभुत कुराहरु छन् जसले सिङ्गै पृथ्वीलाई एक-निमेषमै सर्लक्कै निल्न पनि सक्छन्, र धुलोपिठो बनाउन पनि सक्छन् । पृथ्वी नै नभएपछि प्राणीको अस्तित्वको कुरा के गरिराख्ने । इतिहासको कालखण्डमा पहिले पनि  अस्तित्वका ९९.९% जीवहरु नष्ट भएका थिए । त्यस्तै प्रक्रियाहरु फेरि पनि दोहोरिन सक्ने पृथ्वीका आफ्नै अवस्था अथवा चक्रहरु यद्यपि छन् । तर कहिले भन्ने ठ्याक्कै तिथि-मिति बताउन सक्ने अबस्थामा बिज्ञान पुगिसकेको छैन ।

राष्ट्रलाइ धम्की

  • आनन्दराम पौडेल

writer-anandaram-paudelतराईका क्षेत्रीयतावादी केही पार्टीका नेताहरुले ३ दिनअघि भारतीय राजदूतावास, लैनचौर गएर हारगुहार गरे । “ठूला चार दलले हामीलाइ महत्व दिइरहेका छैनन्, तपाईं के हेरेर बसिरहनुभएको छ” भनेर बिलौना गरे । यी तराईवादी क्षेत्रीय पार्टीहरुलाइ आफ्नो शक्तिको स्रोत र आधार भनेको भारतका नेता हुन् भन्ने भ्रम छ । सद्भावना पार्टीका महासचिव राजीव झा लगायत क्षेत्रीयतावादी पार्टीका नेताहरु भारतको बासोपट्टीमा त्यहाँका बिभिन्न पार्टीका नेताहरु भेला गरेर, “लौ न, यिनीहरुलाइ ठेगान लगाइदिनुहोस्” भन्दै दबाब दिइरहेका थिए । भारतीय राजदूत र भारतका नेताहरुको सामुन्ने बिलौना गरिरहने यी नेताहरु नेपाल राष्ट्रलाइ भने सधैं धम्क्याइरहेका हुन्छन् । भारतीय राजदूतसँग भेटेर फर्केपछि सद्भावना पार्टीका राजेन्द्र महतोले, “नाकाबन्दी लगाइदिन्छौं” भनेर राष्ट्रलाइ धम्क्याए । तराईका क्षेत्रीयतावादी पार्टीका नेताहरुले के सोचेका छनभने दिल्लीले एक नजर आँखा तरिदियोभने यी ४ दलका नेताहरु छुल्छुलि मुत्छन् ।

ग्रिसको कदम : मुद्रा कोष र विश्व बैंक दुबैलाई परिक्षण

  • बासुदेव मिश्र

Basudev-Mishra--ग्रिसलाइ आइ एम एफ (अन्तर्राष्ट्रीय मुद्रा कोष) को ऋण तिर्ने म्याद ३० जुनमा वासिंगटनको समय अनुसार बेलुकाको ६ बजे सम्म दिइएको थियो । तर दिइएको समयभित्र ग्रिसले उक्त ऋण तिर्न सक्ने सुन्य सम्भावना छ । उसको कुल राष्ट्रिय ऋण ३१६ बिलियन डलर मध्ये ९.५ प्रतिसत मात्र आइ एम एफको ऋण हो, जसको अन्तिम किस्ता ३० जुन सम्ममा उसले तिरी सक्नु पर्ने थियो । आजको मितिमा उसलाई चाहिएको रकम भनेको १.६ बिलियन डलर मात्रै हो । उसलाई योबर्ष २०१५ भित्र विभिन्न साहुकारहरुबाट लिएको ऋणको किस्ता तिर्न १९ बिलियन डलरको खाँचो पर्दछ । उसले आजको भाखा नघायो भने उसको क्रेडिट स्कोर ऋणात्मक दिशा तर्फ धकेलिनेछ ।

एक खुट्टाले नाच्ने कलाकार न्यौपाने ठगीको आरोपमा परिन प्रहरी खोरमा

Roma-nyaupane

एक खुट्टाले नाचेर सयौंको वाही वाही कमाएकी रोमा  न्यौपाने प्रहरी खोरमा परेकी छन् । आज बिहानै सोह्रखुट्टे प्रहरीले उनलाई पक्राउ गरेर काठमाडौं प्रहरी कार्यालय बुझाएको छ । उनले आफ्ना पती चिरन शर्मा (पोखरेल) लाई प्रयोग गरेर करोडौं ठगेको आरोप लागेको थियो । ठगिएकाहरुले दिएको लिखित जाहेरीका आधारमा राष्ट्र बैंकलाई ठगेको आरोपपनि लागेको छ । उनीहरुले भ्याड नेपाललाई एनजिओका रुपमा दर्ता गरेका छन् । तर यो एनजिओको नाममा लघुबित्त कार्यक्रम भन्दै बैकिङको कारोबार गर्दै आएका थिए । लघुबित्तका रुपमा आर्थिक कारोबार गर्दा नेपाल राष्ट्र बैंकबाट कुनै इजाजत लिएनन् । त्यसो गर्दा कर तिनु परेन । त्यही ठगीका आधारमापनि उनी पक्राउ परेकी हुन् ।

प्रहरीले पक्राउ गर्दा रोमा न्यौपानेले ‘मैले पैसा लिएको छैन’ भन्दै बच्न खोजेकी थिईन । तर प्रहरीले उनलाई ‘ब्यक्तिबाट नलिएपनि तपाईंले भ्याड नेपाल भन्ने संस्था खोलेर दर्तानै नगरि त्यही संस्थाको नाममा रकम असुल्ने गर्नु भएको रहेछ नी त’ भन्दै लगेको थियो ।

सम्विधानमा जनभावना

  • आनन्दराम पौडेल

writer-anandaram-paudelजनताले सम्विधान नै सबथोक हो भनेका छैनन् । शासनपद्धतिको प्रष्ट चित्रण र एउटा मूलबाटो जस्लाइ सबैले एकनासले छ्याङ्ग वुझुन् र राष्ट्र त्यही मूलबाटोमा अघि बढोस्; जनताले यत्ति वुझेका छन् । जनता सरल छन् र सरल भएकाले सरलै हिसाबले सोचेका छन् । हरेक बिषयलाइ जटील बनाउने काम त सधैं नेता र शासकहरुले गर्छन् । जनता जत्तिकै नेताको मनोबिज्ञान पनि सरल हुँदो हो त एक थान सम्बिधान तैयार गर्न यत्रो महाभारत, महापर्लय हुनेथिएन । सात-सात बर्षसम्म अल्झाउँदै-बल्झाउँदै, अनेकथरीका अत्तो थापेर अड्काइरहेपनि अहिले परिस्थितिले गर्दा यिनीहरु सम्विधान जारी गर्न बाध्य भएका छन् ।

सम्विधान जारी हुनु नै ठूलो कुरो भन्दाभन्दैपनि, राष्ट्रको र सन्ततिको भविष्य प्रत्यक्ष गाँसिएको हुनाले गहिरिएरै चासो राख्नु हरेक नागरिकको कर्तव्य र जिम्मेवारी पनि हुनजान्छ । एकदमै सकारात्मक नजरले हेर्दापनि प्रारम्भिक मस्यौदामा केही बिषय अलि बढी नै खट्किएका छन् ।

छोप्नुपर्ने देखाएर गर्मीलाई स्वागत

Lake-Festival-Geneva-04-07-2015 041

यतिखेर एशियामा त गर्मीको उर्लपात छ नै । युरोपका थुप्रै देशमापनि गर्मीले मानिसहरु छट्पटिएका छन् । फ्रान्सका कतिपय प्रान्तमा त बिहान र बेलुका काम गर्नु, दिनभरी घरमा बस्नु भनेर दिउँसो छुट्टीनै दिएको छ । स्विजरल्याण्डमा ३७ डिग्री तापक्रम पुगेको छ । मानिसहरु ‘यस्तो गर्मी कहिल्यै भएको थिएन’ भन्दै आत्तिएका देखिन्छन् । ताल, खोला र नुहाउने पोखरीमा टनाटन भिड लागेको छ । तर यही देशको जेनेभा शहरमा गर्मीलाई स्वागत गर्न मानिसहरु सडकमा लुगासुगा फुकालेर उत्रिएका छन् । छोप्नुपर्ने चिज देखाउँदै ।

राष्ट्रलाइ ढाँट्ने सरकारी निरिहताको पराकाष्ठा

  • आनन्दराम पौडेल

writer-anandaram-paudelसरकारले फेरि राष्ट्रलाइ ढाँट्यो । धेरै बर्षअघिदेखि भारतले कालापानीमा सेना राखेर लिपुलेक भञ्ज्याङ र लिम्पियाधुरासम्म जबर्जस्ति कब्जा जमाइराखेकै थियो । नेपालको पश्चिमोत्तरमा नेपालको भूभाग लिम्पियाधुरासम्म हो भन्नेमा इतिहासदेखिका शयौं-शयौं प्रमाणहरुले पुष्टी गरिराखेको छ । तर, भीमकाय ठूलो राष्ट्रले कब्जा गरिसकेको बिषय भएकोले हाम्रो सरकार यस्मा बोल्न तर्सन्छ । कहिलेकाहीं नबोलिनहुने स्थिति पर् योभने दबेको स्वरमा ‘लिपुलेक’ सम्म भन्छ, ‘लिम्पियाधुरा’ भन्दैन । यही लिपुलेक भञ्ज्याङकै बिषयमा पनि पोहोर सेप्टेम्बरमा चीनका राष्ट्रपतिले भारत भ्रमण गर्दा, यो भञ्ज्याङलाइ मानसरोबर यात्रुहरुको लागि धार्मिक पर्यटनमार्ग बनाउने भनेर भारत र चीनले सम्झौता गरे ।

गिती कविता : आँखा छोपेर रोउली

  • गीता थापा / इटहरी

gita-thapa-1212121222

भेटेन भनेर मन दु:खाउदै आँखा छोपेर रोउली

सधैंको हतार छ मलाई फुर्सदमा तिमी होउली

++++++++++++++++++++++++++++++

हतारको चटारोले तिम्रो समिप हुन नपाउँदा

भकानिन्छ यो मुटु दिल खोलेर रुन नपाउँदा

आस्थाका आरोप, न्यौपानेलाई अवशान गराउनै आएका त होइनन् ?

  • बासु मिश्र

Basudev-Mishra--लेखनाथ जी ले आस्था जी माथि घरेलु हिंसा गरेको भन्दै आस्था जीको सौर्य पत्रिका (एमाले निकट) का प्रतिनिधिसंगको कुराकानीमा आधारित लेख भाइरल जस्तै भै धेरै जनाको पोष्टमा देखापर्‍यो । यसै सन्दर्भमा मलाइपनि केहि लेखौं कि जस्तो लाग्यो । सबैभन्दा पहिले लेखनाथ जीले ३ वटा बिबाह गरेको भन्ने पत्रपत्रिकामा व्यापक तवरले जसरि आयो त्यसले लेखनाथ जीले घरमा श्रीमती हुँदा हुँदैपनि अर्की बिबाह गरेका हुन कि भन्ने भ्रम सिर्जना गर्ने दुष्चेष्टा भएको बुझिन्छ ।