किन उदाय बिप्लव ?

  • दिनेश आचार्य

netra bikram chand-12नेकपा माओवादीको पालुङटार भेलाले के कार्यदिशा तय गरेको थियो ? शान्ति र जनसंविधान निर्माणमा अवरोध भए विद्रोहमा उत्रने । पहिलो संविधान के भयो ? किन भंग भयो ? मुख्य दोषी माओवादीनै थियो । पहिचान सहितको जनसंविधान बनाउने बहुमत रहँदारहँदैपनि प्रचन्ड र बाबुराम भट्टराई मिलेर पार्टीमा निर्णय समेत नगराई संविधान सभा भंग गराए । तर पार्टीको पालुङटार ब्रिहद भेलाले पारिद गरेबिरुद्द नेकपा माओवादी संसदिय धारमा र्याल चुहाउँदै बस्यो । उबाट जनताका पक्षमा बिद्रोह नहुने भयो । दोस्रो संविधान सभामा जाने निर्णय गर्यो । वर्ग सङ्घर्षबाट उ चुक्यो । उ संसदिय पार्टी बन्नैमा रमायो, एमाले र नेपाली कांग्रेस जस्तो ।

चालिस लाख लिएर अर्काको होटेल अर्कैको नाममा

roma-chiranमंसिर १० गते ‘मान्छे ठग्नलाई खुट्टै हुनुपर्छ र ?’ शीर्षकमा समाचार छापियो । एक खुट्टाले नाचेर सामाजिक हैशियत बनाएपछि त्यसैको आडमा सोझासाझालाई धम्काउँदै रोमा न्यौपाने र उनका पती चिरन्जिवी (चिरन) पोखरेल मिलेर लखौं ठगेको समाचारमा थियो । उनीहरूले कोफी क्याफे र भिएडी नेपाल बचत कार्यक्रमका नाममा नगद लिएको प्रमाणसमेत जनआस्थाले पाएको थियो । त्यसलाई रोमा न्यौपानेका पती चिरन पोख्रेलको नाममा खण्डन गरियो । तर उनले त्यो समाचारको खण्डन गर्न खोज्दा झन् झुठो बिवरण दिएको पिडितहरूले बताएका छन् । ती जोडीले ठगेका थप प्रमाणपनि फेला पारेको छ । उनले भिएडी नेपालका नाममा थप ब्यक्तिसितपनि रकम लिएको बिवरण र ठमेलमा रहेको डच होम गेस्ट हाउस समेत किर्ते कागज गरेर अर्कै ब्यक्तिलाई बिक्री गरेको प्रमाण जन आस्थाले फेला पारेको छ । 

चिरन पोख्रेलले आफूहरू अगाडि नै कोहिनूर रंजित बस्नेत लगायतका व्यक्तिहरु पुगी पुगिसकेको, कोजी क्याफे एण्ड रेस्त्रुरेंट गुप्ता थरका व्यक्ति र कोहिनूर रंजित बस्नेतलाइ थुप्रै मिटिंगहरु बसी सहमतिका आधारमा दुवै जनालाइ दिएको खण्डनमा उल्लेख गरेका छन् ।  दुवै जना मिलि केहि महिना चलाएपनि आफूहरू नाम सारी गर्न राजि हुँदाहुँदै कोहिनुर रेस्त्रुरेंटको नामबाट रेस्त्रुरेंट चलाई आफ्नो लगानी उठाई सकेको र रेस्टुरेन्ट गुप्ता थरका व्यक्ति र कोहिनूर रंजित बस्नेतलाइ दिएको हो दाबी गरेका थिए । समाचारमा पीडित भनेर् उल्लेख गरिएकी कोहिनुर बस्नेतले चिरन पोखरेलले खण्डनमा पुन सबै झुठा बिवरण दिएको दाबी गरीन । उनले भनिन ‘माथिका सबै झुट कुरा हुन । ती जोडीले दुई जना केटाहरु रेस्टुरेन्टमा राखेर आफुहरु बेपता भइ मलाई जबर्जस्त जिम्मा लिन लगाइएको कुरा म सबैका सामु भन्न सक्छु । जबर्जस्ती जिम्मा लगाएर उनीहरू बेपत्ता भएपछि मैले तीन हप्ता भन्दा बढी त्यो क्याफे थेग्न सकिन । मैले क्याफे चलाएपनि ति केटाहरुलाई पाँच लाख दिनुपर्‍यो । तैपनि ति जोडीले हामीलाई नाम सारी गरिदिएनन् । यदि रोमाका दम्पत्ती इम्मान्दार हुन् भने म आफूले बुझाएको २८ लाखको प्रमाण देखाउँछु । उनीहरूले मलाई तिरेको रकमको कागज बुझाउन् । लेनदेनको हस्ताक्षर सहित् मलाई तिर्नुपर्ने रकम तिर्छु किन भन्दैनन ? ‘ 

‘नेपालमा ९० सालभन्दा ३० गुणा ठूलो भूकम्पको खतरा’

(मेरो प्रकाशोन्मुख पुस्तकको चर्चा गर्दै नयाँ पत्रीका दैनिकमा छापिएको  यो लेख १२ जुलाई २००९ मा नेपालप्लसमा प्रकाशित थियो। अहिले भूकम्प संबन्धि निकै चर्चा परिचर्चा चलेकाले पून: प्रकाशित गरिएको हो। -नेपाप्लस) ।

uploads_earthquake_nepal_378649633

मेरो पुस्तक निस्कन अझै केहि महिना बाँकि नै छ । तैपनि पुस्तकको चर्चा भने शुरु भैसकेको छ ।  आजको नयाँ पत्रिका राष्ट्रिय दैनिकमा यसको फेरि चर्चा भएको हो ।  मेरो पुस्तकको भूकम्प संबन्धि एक अंशलाई आजको नयाँ पत्रीकाले कभरस्टोरी (मुख्य समाचार) बनाएर छापेको छ “नेपालमा ९० सालभन्दा ३० गुणा ठुलो भूकम्पको खतरा” शिर्षकमा । पत्रीकामा आलेख प्रकाशोन्मुख पुस्तकको हो भनेरपनि स्पष्ठसँग खुलाईएको छ । दैनिक पत्रीकामा निस्किएको यस्तो आलेखले पक्कैपनि मेरो प्रकाशोन्मुख पुस्तकलाईपाठकहरु सामु लोकप्रिय बनाउन वा परिचित गराउन अवस्यै सहयोग पुर्‍याउने छ । नयाँ पत्रिका दैनिकको समाचार हेर्ने भए यहाँ क्लिक गर्नुहोस ।

गजल : महिनौ भयो

  • प्रमोद भट्टराई / पोल्याण्ड

pramod-bhattarai-98

तिम्रो शहर छोडी आएको महिनौ भयो
माया गर्छु भन्दै गाएको महिनौ भयो ।

000000000000000000

अब मोढ्छु भन्दै बाटो घुम्छौ रे रत्नपार्क
सुन्छु अचेल तिमी धाएको महिनौ भयो ।

माया गर्छु भन्दै गाएको महिनौ भयो ।

युनिटीले ठगेको होइन, हाम्रै बिबेकले

10863585_10203130751136677_1309385554_n

  • पूर्ण बन्धन / कोपनहेगन, डेनमार्क

कुरा सन २००७ तिरको हो । म त्यतिबेला, हरिसिद्धीमा अक्सिफ्रेस नामक मिनरल वाटर खोलेर बसेको थिएँ । लगभग ३ वर्षसम्म नेटवर्क मार्केटिंगका नाममा खुलेका प्रायः सबै कम्पनीका सञ्चालकहरुलाई एकजुट बनाई प्रत्यक्ष विक्री ऐन बनाउन नेपाल सरकारलाई दवाव दिन र डाइरेक्ट सेलिंग एसोसियन बनाउनका लागि पहल गरेर पनि थाकेको अवस्था थियो । कसैको नैतिकता चोखो थिएन । जो पनि कसरी धनी हुने भन्ने विषयमा चिन्तित थिए । त्यसैले मैले गरेका हरेक प्रयासहरु विफल भए ।

मिनरल वाटरको कारखानामा एकजना पुराना नेटवर्ककै कारणले चिनेका बुटलवासी मित्र किरण मल्लजी मलाई खोज्दै आउनु भयो । वहाँले मलाई खोज्नुको कारण पनि भन्नु भयो । पुनः त्यही विषय, नेटवर्क मार्केटिंगको । युनिटी लाईफ नामक कम्पनीमा आवद्ध हुनका लागि वहाँको अप्रत्यक्ष अफर पनि थियो । जुन मैले स्वीकारिन । तर वहाँले मलाई गंगवू स्थित कुनै फाईनान्स कम्पनी र युनिटी लाईफको कार्यालयमा लैजानु भयो । मलाई उक्त ठाउँमा लैजानुको कारण, नेटवर्कका नाममा चलेको उक्त कम्पनी कत्तिको कानून र नीति सम्मत छ, हेर्न र बुझाउनु थियो ।

दाम आउँछ कि बन्द बाक्सामा लास

10409526_472490396224531_845420218547659209_n

मलेशिया, साउदी  अरेबिया, कतार, अफ्गानिस्तान र इराक लगायतका खाडी मुलुकमा लाखौं नेपाली युवा युवतीहरू काम गर्छन् । ती मध्ये अधिकांशको काम मजदूरी गर्नु हो । हरेक दिन करिब आठ सय युवा कामको खोजीमा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट बाहिरिने गरेको तथ्यांकले बताउँछ ।

पछिल्लो जानकारि अनुसार जति जति बैदेशिक रोजगारमा जाने क्रम बढेको छ उति नेपालीहरूको बेहाल भएको छ । खाडि मुलुकबाट मात्रै ८० नेपालीको लास नेपाल आउन बाँकि छ । केही महिना अघिको यो तथ्यांकमा केही आए होलान् । केही फेरि थपिए । खाडीमा काम गर्ने मध्ये हजारौं घाईते भएका छन । कामको पेलाई, सास्ती र मानसिक तनावले लाखौंको संख्यामा मानसिक रोगि बनेका छन् ।  हजारौं नेपाली चेली घरेलु कामदारकै नाममा लुटिएका छन् । कति नेपाली युवा युवतीले काम गरेको तलबसमेत पाएका छैनन् । पैसा कमाउन हिँडेका युवाहरूको लास बन्द बाक्सामा फर्किने गरेको छ, पैसाको साटो । 

बेल्जियमका कुकुरको चर्पी भित्र मानिस सुत्नुपर्ने कस्तो बाध्यता !

Belgium-05-06-August-2014 010

‘ल तपाईहरू कतै जानुस्, घुमघाम वा खानपिन गरेर आउनुस् । अब बस एक घण्टापछि मात्रै चल्छ । एक घण्टा बसको ढोका खुल्दैन बाहिरै बस्नुहोला ।’ ब्रसेल्सको स्टेशनमा झ्याप्प बस रोकेपछि चालक करायो । सेप्टेम्बरको पहिलो साता  जानुपर्ने थियो, बेल्जियमको लुभेन शहर । फुस्स फुस्स पानी परेको थियो । कहाँ जाने ? कता गएर बस्ने ? क्यामरा बोकेर यस्सो वरिपरि हिँड्ने सोच बन्यो । सधैं के भवनहरू हेर्नु ? कति मान्छेका ओहोरदोहोर मात्रै नियाल्नु ? पार्कतिर  यस्सो छिर्नुपर्‍यो भन्ने सोचेर युरोपेली परिषदको कार्यालय  छेउकै पार्कतिर यस्सो छिरें । अचम्मको द्रिष्य देखियो ।

पैसा झार्न माल अड्डाले यसरी दिन्छन् दु:ख र सास्ती

  • गोबिन्द बेल्वासे 

writer-77878नेपालको मालपोत कार्यालयमा कर्मचारी रिझाउन घुस दिएको अनुभव प्राय सवै सेवाग्राहीलाई हुनुपर्छ भन्ने मरो मान्यता छ । त्यसको निरन्तरता या त प्रत्यक्ष भए होला या त लेखनदास माफत ।

पन्ध्र बर्षपछि भैरहवाको मालपोत कार्यालयमा काम विशेषले पुगेँ । आजभन्दा २९ वर्ष अघि कपिलबस्तुको मालपोतमा जे पीडा भोगेको थिएँ त्यही पीडा भोगेँ । म कानूनको पालना गर्ने नेपाली नागरिक बन्न खोज्नु नै त्यो पीडाको कारण थियो । पञ्चायती ब्यवस्थादेखि बहुदलीय ब्यवस्थाको बाह्र बर्ष पार गरेर अहिलेको गणतन्त्रात्मक संक्रमणसम्म पाईपुग्दा पनि नेपाली जनताले राहत पाउने कुनै परिवर्तन नभएको उदाहरण हो यो । यस्तो पीडा म जस्ता सवै नेपाली सर्वसाधारणले भोग्दै आएका छन् । परिवर्तन कहिले र कसरी त ? प्रश्न सहज छ । 

५८०० वर्ष बुढो रुख काटिएपछि जनजाति आन्दोलित

samaura-460x307

आन्दोलनपनि अचम्म अचम्मका सुन्नुपर्छ । कुलोको पानी सुकेर, कुखुरो किचिएरसमेत सडक जाम गरेको सुनिएकै हो । तर एउटा रुख काटिएको नाममापनि आन्दोलन् हुने रहेछ । त्योपनि विकसित, सभ्य भनिएकै मुलुकमा । पेरु र ब्राजिलका आदिबासी जनताले विश्वकै बुढो रुख काटिएपछि त्यसका बिरुद्द आन्दोलन् घोषणा गरेका छन् । नगरुन्पनी किन ? विस्व्हकै सबैभन्दा बुढो रुख भनेर् यसले देशकै इज्जत बढाएको थियो । त्यहाँका आदिबासी जनजातिको संरक्षणप्रतीको लगाव देखाएको थियो । यो रुख मात्से जनजातिको ऐतिहासिक महत्व र सांस्क्रितिक पहिचानसित जोडिएको थियो । मात्से त्यहाँका मुला पूर्खा हुन् । आमेजन जंगल आवासपासका आदिबासी हुन् । पेरु र ब्राजिलको सिमा नजिक रहेको यो विश्वकै सबैभन्दा बुढो रुख गैह्र कानुनी रुपमा काठको ब्यापार गर्नेहरूले झुक्किएर काटिदिएपछि आदिबासीहरू क्रुद्द बनेका छन् ।

कुराले मात्रै के हुन्छ र सुशील दा’ ?

sushil-koiralaसंविधान बन्ने भन्दा नबन्ने छाँटकाँट अझ बढी देखिन थालेको छ । मधेसीले फेरि आत्मनिर्णयसहितको स्वायत्त प्रदेशको मागलाई ‘बार्गेनिङ टुल’ का रूपमा अगाडि सारेका छन् । कांग्रेस–एमालेले फालेको संविधानका निम्ति राष्ट्रिय सहमतिको सरकारवाला पासोले समेत काम नगर्ने अवस्था सिर्जना गरेको छ । त्यसो त निर्धारित मिति ८ माघभित्रै संविधान ल्याउन समयले नभ्याउने होइन किनभने ०४७ सालको संविधान ९ जनाले तीन महिनामै ल्याएका थिए । साँच्चै इमानदारीपूर्वक काम गर्दा सम्भव छ तर जनताचाहिँ यसको मारमा पर्छन् किनभने त्यसका लागि कटौती हुने भनेको मस्यौदा पढेर जनताले दिने सुझाव समायोजनका लागि छुट्टिएको समय नै हो । सन् १९४७ मा इटली, १९४९ मा भारत, १९७५ मा पोर्चुगल र सन् १९९६ मा दक्षिण अफ्रिकामा संविधानसभाले संविधान बनाउँदा जनतासमक्ष मस्यौदा लाने र प्राप्त सुझावका आधारमा त्यसलाई परिमार्जित गर्ने काम भएको थियो । सन् १७८७ मा अमेरिकाले सुरु गरेको संविधानसभाबाट संविधान लेख्ने कार्यको इतिहास २२५ वर्षको भइसकेको छ र हाम्रै दक्षिण एसियाका बंगलादेश, भारत, पाकिस्तान र श्रीलंकाले यो विधिबाट संविधान निर्माण गरेका छन् । तर, यहाँ भने जुँगाको लडाइँ जारि छ ।