सबैभन्दा बुद्दीजिवी, डाक्टर गरेका, सधैं प्रथमका प्रथम प्रधानमन्त्री भट्टराई । हिजो कस्सिएका छन् फेरी नयाँ नेपालको नौलो कार्यक्रम लिएर । (उनले घोषणा गरेको सुशासन र विकास योजना करिब १२८ पेजको छ । त्यसैले त्यो हेर्न यहाँ क्लिक गरेर डा बाबुराम भट्टराईको वेभ साईटमा जानुस त्यहाँ दाहिनेतिर रहेको आर्थिक विकास र समृद्धिको तत्कालीन कार्ययोजना र  सुशासन कार्ययोजना, २०६८ मा क्लिक गरेर डाउनलोड गर्नुहोला) योजना हेर्दा नराम्रा छैनन् ।

काठमाण्डौ –तराई मधेस दु्रतमार्गः ट्र्याक खोल्ने काम यसै आर्थिक वर्षमा सम्पन्न गर्ने, मध्य पहाडी लोकमार्गः ट्र्याक खोल्ने काम यसै आर्थिक वर्षमा सम्पन्न गर्ने,भैरहवा र पोखरा विमानस्थलः क्षेत्रीय विमानस्थलमा विकसित गर्न स्तरोन्नतिको कार्य यसै आर्थिक वर्षमा शुरु गर्ने र निजगढमा दोस्रो अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको निर्माण प्रारम्भ गर्न विशेष पहल गर्ने । बुढीगण्डकी जलविद्युत आयोजनाको एक वर्षभित्र डिपिआर सम्पन्न गर्ने तथा पश्चिम सेती जलविद्यु्त आयोजनाको निर्माण कार्य शुरु गर्ने । तामाकोशी जलविद्युत आयोजना निर्माण कार्यलाई निरन्तरता दिई तोकिएको समयभित्रै सम्पन्न गर्ने लगायत के के छन् के के नयाँ योजना । तर सरकारको काम गराइको पारा, मन्त्रीहरुको ह्याउ, उनको आफ्नै पार्टीभित्रको बेमेल र झैझगडा हेर्दा यस्तो योजना के संभव छ ?

क्रान्तिकारी बिध्यार्थी संगठनका पूर्व अध्यक्ष तथा माओवादी यूवा नेता लेखनाथ न्यौपाने आफ्नो फेसबूकमा लेख्छन्-

कोठा भाडा तिर्न नसकेर कोठा थन्किएको छ । साँच्चैको सर्वहारा भइयो । माओवादी सबैको यस्तै भए त ठीकै थियो तर कतिपय धन कुबेर बनिसकेको हल्ला बाक्लो छ । कस्तो बेमेल  ? !

हेर्नुस् त, सँगै गाउँ ठाउँ हिँडेका, मिठो मसिनो खाएका, बाँडिचुँडी बसेका र देश र समाज बदल्ने कसम खाएकाहरु । समाजलाई जहाँको तहिँ राखेर एक थरी १० करोड मूल्यको दरबारमा सर्ने भए । पार्टीका हरेक निर्देशन भूइँमा झर्न नपाउँदै त्यसलाई लागू गर्न युद्द मैदान वा हरेक मोर्चामा कस्सिने लेखनाथ न्यौपानेहरु आज घरभाडा तिर्न नसकेर भाग्दै हिँड्नुपर्ने । घरबेटीका आँखाबाट छलिँदै बाँच्नुपर्ने ।

● लुना / बेल्जियम

सिधा सोझो र ब्यबहारिक रुपले न्युट्रल भएर भन्नु पर्दा मासिक भाडा एक डेढ लाख पर्ने घर माबोबादिका अध्यक्ष जस्ता पार्टी प्रमुख नेताको निम्ति अनावश्यक हो भनेर तर्क गर्नु कुतर्क नै हो । चाहे उनि सर्वहारा वर्गको नेत्रित्व गर्ने नै किन नहुन् पार्टी प्रमुखको हैसियतले । उनको सुरक्षाको जिम्मेवारीआदिको कारण पनि यो अनाबश्यक छ भनेर भन्नु डाह बाहेक केहि होईन ।

तर ! यति हुँदा हुँदैपनि यदि उनले अर्थात प्रचण्ड र माओवादी पार्टीले स्पष्ठताका साथ जनतालाई सोझो हिसाब किताब नदेखाए / देखाउन नसके अब भने प्रचण्ड लगायत माओवादी पार्टी प्रति जनताले प्रश्न चिन्ह खडा गर्ने छन् ।

मिडिया खबर ( साँघु साप्ताहिक / नागरिक न्युज आदि ) मा आए अनुसार त मासिक लाख भन्दा बढी भाडामा लिईएको भनिएपनि उक्त महल भाडामा नभएर न्युनतम मूल्य देखाई १० करोडमा किनिएको । के यो सत्य होईन ? होईन भने माओवादी पार्टी प्रमुख प्रचण्डजीले यस किसिमका समाचार लेखेर हौवा पिट्ने मिडियालाई शसक्त जबाफ दिन सक्नु पर्यो ! जबाफ मात्रै होईन यसरी जथाभाबी लेख्नेलाई सरकार मार्फत कारवाही गर्न सक्नुपर्यो ।

‘भारतसितको संवन्ध राम्रो बनाउनुस’- चिन

‘चिनसँगको संबन्ध राम्रो बनाउनुस’ – भारत

केहि घण्टाकालागि नेपाल आएका चिनियाँ प्रधानमन्त्री बेनले माओवादी प्रधानमन्त्री डा बाबुराम भट्टराईलाई सुझाव दिए भारतसितको संवन्ध असल राख्न । उता भारतको भ्रमणमा पुगेका उपप्रधान तथा ग्रिहमन्त्री विजयकुमार गच्छदारलाई भारतीय प्रधानमन्त्री डा मनमोहन सिंले सुझाव दिएछन् चिनसित सुमधुर संवन्ध कायम गर्न । चिनका प्रधानमन्त्रीले किन माओवादी प्रधानमन्त्री नै रोजे भारत सितको संवन्ध सुमधुर बनाउने सल्लाह दिन ? फेरी उता भारतीय प्रधानमन्त्रीले गच्छदारलाई नै किन रोजे चिनसितको संबन्ध सुमधुर बनाउन ?

विश्वका ८ हजार मिटर अग्ला सबै १४ वटै हिमाल चढेर विश्वकै प्रथम महिला बनेकि । उनीसित भेट्न के सहज हुनु ! गतसाल यस्तै १४ वटा हिमाल चढेका पोर्चुगाली हिमाल आरोही जोआओ गार्सियासित लिस्बोनमा भेटे देखिनै पासाबानलाई भेट्न खोज्दै थिएँ । करिब एक वर्ष पछि बल्ल तल्ल मौका मिल्यो । स्पेनको राजधानीबाट बासकन्ट्री भनिने करिब ६ घण्टा रेलको दूरीमा बस्ने रहिछिन् । म गएँ अन्य नेपाली र अर्का स्पेनिससित अन्तर्वार्ता गर्न बार्सेलोना । संयोग मिलाइयो, उनी बार्सेलोना आउँदै रहिछिन् आफ्नो हिमाल आरोहणबारे अरु देशका हिमालप्रेमी र साहसिक यात्राप्रेमीलाई सुनाउन ।

स्नेपनका नेपालप्रेमी केहिसित अन्तर्वाता गर्ने नेपालको अनुभवबारे । त्यहिँ नेपालका हिमाल चढेर विश्वमा किर्तीमान कायम गरेकि महिला छन् । उनैलाई छुटाएर के मज्जा ? यीनलाई भेट्न पाउने वातावरण नमिलेसम्म जान मन लागेन । यो पटक मियो संयोगले । दिउँसो १ बजे बार्सेलोनाको मिरामार होटेलमा समय दिईन् । मिरामारको अर्थ सामुद्रिक द्रिष्य रहेछ । बार्सेलोना शहरको डाँडामा रहेको होटेल । त्यहाँबाट समुद्रको रसपान छर्लंगसित हुने । वरिपरि जंगल भएको, समुद्रको किनारमा बार्दली हालेर खाना खान, टहलाउन पाइने । विशाल बगैंचा भएको । ओहो, हिमालले त साहसी मान्छेहरुलाई धेरै पो दिने रहेछ झैं लाग्यो । त्यो होटेलको एक रातकै कम्तिमा चार पाँच सय यूरो हुँदो हो ।

जंगली हात्तीको आक्रमणबाट बर्दियाको मगरागढी गाविसको माकरकट्टीफाँटाका स्थानीय गिरिराज परियार मारिए अस्ति। उनकी श्रीमती रेखालाई गम्भीर घाइते बनायो । गत महिना जंगली हात्ती उसैगरि पूर्वको झापा पसेर मान्छे मार्‍यो । दिउँसो बजारमै पसेर उद्दण्ड मच्चायो (तस्विर हेर्नुस्) । जंगली हातीको यस्तो आक्रमण पूर्व झापादेखि पश्चिम महेन्द्र नगर सम्मै खपिरहेका छन् स्थानिय जनताले । मूख्य गरि चारकोसे झाडी वरिपरिको वस्तीमा हात्तीले मान्छे मार्ने, घर भत्काउने र बालीनाली मास्ने गरिरहेको छ ।

तर स्थानिय प्रशासनले भने हात्तीको आक्रमण र क्षतीलाई रोक्ने सजिलो उपाय हुँदाहुँदै पनि झन हात्ती बिच्काउने र उत्तेजित पार्दै आएको छ जसले गर्दा झन बढि क्षती हुने गरेको हो । के छ त हाती आक्रमणबाट बच्ने सजिलो उपाय ?

जनसत्ताले जनयुद्द ताका गरेका अबैध कारोबारलाइ मान्यता दिनु भनेको भोलि एक एक गर्दै जनअदालत, जनमुक्ति सेना, जनसरकार जस्ता मारमुंग्री युगलाइ फेरी ब्युँताउने कुत्सित कालो प्रयास हो ।

● शिवराज पन्त

पुराणमा थुप्रै कथाहरु पढ्न पाइन्छ । दैत्यहरुले आफु शक्तिवान हुनको लागि घोर तपस्या गर्छन । जुन तपस्या साधारण मानिसले गर्न सक्दैन । पृथ्वी, पाताल र स्वर्ग  तिनै लोकमा हल्ला पुग्ने गरि घनघोर तपस्या गरेपछि  ब्रह्मा वा शिव खुशी भएर आशिर्वाद दिन्छन । आशिर्वाद पाएपछि दैत्यहरु आम मानिस भन्दा बलवान हुन्छन । तर त्यसको प्रयोग उनीहरुले आम मानिस कै विरोधमा गर्छन र साधारण मान्छेको जीवन नर्क सरि तुल्याउँछन । शक्तिको उन्मादमा एक पछी अर्को गर्दै नराम्रा काम गर्दै जान्छन । सुरा सुन्दरी, भोज, धनदौलत लुटेर जबर्जस्ति प्रयोग गर्छन । उन्माद अतिनै भएपछी उनीहरु पुरै लोक नै कब्जा गर्न भनेर सुरिन्छन । त्यसपछि तिनको दिनगन्ती सुरु हुन्छ । पापको घडा भरिएपछी कुनै दैवी शक्तिले  त्यसको अन्त्य गर्छ ।

यो कथाको सम्झना आज माओबादीको कारणले भैरहेको छ मलाई । माओबादीले सरकारमा आउन दशबर्षे जनयुद्द लड्यो भूमिगत भएर । निश्चय पनि यो सजिलो थिएन । तैपनि जनताको समर्थनको कारण यो उचाइमा पुग्दै गयो । अन्तमा जनआन्दोलनको साथ पाएर उ केहि हद सम्म सफल भयो, सत्तामा पुग्यो । सत्ताको सबै खाले सुविधाभोग गर्न पायो । विस्तारै विस्तारै माओबादीले आफ्नो पार्टीको उदय किन भएको थियो र पार्टीको नीति र विधि के थियो भन्ने नै बिर्सिन पुग्यो ।

सन् १९६० ताका कस्तो थियो होला है नेपाल ? तिन चार वर्षमै तिब्रताका साथ बदलिने नेपाल, हाम्रो प्रव्रित्ती, हाम्रो भौगोलिक संरचना र हाम्रा नियती अनि संस्क्रिति र संस्कार । अहिले सन् ६० ताकाको नेपाल हेर्दा नेपाल हो र ? जस्तो लाग्छ । त्यसो त हामी नेपालीले त्यो बेलाको नेपाल बारे नसुनेकै होइनौं । टोनी हेगनले देखेको नेपाल र प्रथम सगरमाथा आरोही सरएडमण्ड हिलारीले भेटेको नेपालबारे चर्चा हुने गर्छ अक्सर । तर पश्चिमेलीहरुलाई नेपाल् पुग्न असम्भव जस्तो लाग्ने त्यो बेलापनि केहि बेलायतीहरुले हाम्रो अरुण उपत्यका देखि पश्चिममा अन्नपूर्ण, धौलागिरी र माथि डोल्पो सम्म पुगेर नेपालको तस्विर खिचेका रहेछन् । त्यस्तै मध्येकि एक रहिछिन लण्डन विश्वविध्यालयकी प्रधायापक हेमनडोर्फ । उनले नेपालका थुप्रै भूभाग त्यो बेलै घुमेकि रहेछिन् र त्यो बेला कलर भिडियो नभएकोले श्यामश्वेत (ब्ल्याक एण्ड ह्वाईट) भिडियो खिचेकि रहिचिन् । हामीलाई अहिले त्यो बेलाको नेपाल हेर्दा नाटकिय झैं लाग्ने ल्याण्ड अफ द गोर्खाज भिडियो हेर्नुस् । कता कताबाट भेट्टाएर नेपालप्लसका लागि पठाइदिएकामा बेल्जियम निवासी लुनाजीलाई धन्यावाद ।

“आयल निगमको भ्रस्टाचार र अनियमितता रोकेपनि ईन्धनको मूल्य बढाउनु पर्दैन, जनतालाई सहुलियत दरमा दिन सकिन्छ” । आफू सरकार नजाँदा माओवादीले यसो भन्दै धेरै पटक आन्दोलन गरे । त्यतिखेर कि त एमालेको सरकार थियो । कि नेपाली कांग्रेसको । कि मधेशी दल वा राप्रपा मिश्रित अन्य कुनै सरकार । आफू सरकारमा नहुँदा सजिलो भो बाहिरबाट सोच्दा, आ…… हाम्ले पाए टुकुचा खोलामा बग्ने पानीको मूल्यमा ईन्धन दिन्थेम । नाथे खाना पकाउने ग्याँस त परालको भाउमा भने झैं गरे ।

यता पार्टीले भाउ बढाएर जनताको ढाक सेकियो । उता उपत्यका बन्द र नेपाल बन्द गरेर राष्ट्रको आर्थिक अवस्थामाथि लात्ती बजारियो । नाम्लो बोकेर खाने दुखियाका नाम्ला खोसियो । ठेला गाडा गुडाएर खाने निमुखाका पाङ्ग्रामा चक्का जाम ठोकेर गाँस खोसियो । अनि भनियो, एमाले र कांग्रेस राष्ट्रघाती हुन् । यी देशमारा हुन् । जनतामारा हुन् । भ्रस्टाचारी हुन् । तेलमा भ्रस्टाचार गरेर आफू पौडी खेलेर तपाइ जनतालाई मारेका छन् ।