● संविधान सभाको निर्वाचनको परिणाम आउनासाथ माओवादी प्रमुख दल बन्यो । त्यतिखेर नेपाली कांग्रेस सरकारमा थियो । तिन चार महिनासम्मपनि सरकार छोडेन । हतियार नबुझाइ दिन्नम, छोड्दैनम् भनेर हल्लिइराख्यो सरकारमा । सरकार छोड्नुपर्ने भन्दै माओवादीले अनेक आन्दोलन चर्कायो सडकमा सरकारबाट मुन्ट्याउँछौं भन्दै । अहिले झलनाथ खनाल प्रधानमन्त्री बनेका छन् । पाँच बुँदे सहमतीमा सरकारले राजिनामा दिने उल्लेख छ । कांग्रेसले अब सरकारलाई मुन्ट्याउँछौं भन्दै सदन अवरुद्द पार्न थालेको छ ।

● नेपाली कंग्रेसमा उपसभापती को बन्ने भन्ने गन्जागोल भयो । देउवाले रामचन्द्र पौडेललाई संसदिय दलको नेताबाट हटाएर आफूलाई बनाउने शर्तमा उपसभापतीमा रामचन्द्रलाई समर्थन जनाए । तर अहिले रामचन्द्र पौडेल आनकानी गरिरहेका छन् ।  रामचन्द्रसित दुई शक्तिशाली पद छन् देउवा बिचरा चिल्लै । देउवा पक्ष हस्ताक्षर संकलन गरिरहेको छ । रामचन्द्र पौडेलपनि देउवा पक्षले नमुन्ट्याएसम्म संसदिय दलको नेता छोड्ने पक्षमा छैनन् ।

● उता माओवादीमा पार्टी अध्यक्ष, संसदिय दलको नेता, शान्ति संझौता टोलीका प्रमुख देखि संविधान सुझाव समितीका हर्ताकर्तासम्म प्रचण्ड थिए । पार्टीमा नेताहरुले अनेकौं पटक माग राखे, पार्टीलाई सामुहिक निर्णयको आधारमा लैजाउँ । अध्यक्षले सबै पद लिँदा मनोमानी भयो । कसैलाई पद नै पद कोहि जिम्मेवारी नपाएर हेरेको हेर्‍यै । अँहँ टेरेनन् । बरु उनका आसेपासे र हो मा हो मिलाउनेहरु एक से एक निस्किए । अध्यक्ष कामरेडलाई नै सबै चाहिन्छ भन्दै । अनि शुरु भयो मुन्ट्याउने कथा । हस्ताक्षर अभियान शुरु भयो । प्रचण्ड कामरेडले ‘लौ देखाओ बहुमत मेरो पद बाँड्न’ बनेर चुनौति  दिए । उता पार्टीका तिन उपाध्यक्ष र महासचिव बादलसम्म जुर्मुराए, अब यो अध्यक्षले नमुन्ट्याएसम्म पद नछोड्ने भो’ भनेर । जब बहुमत पुग्यो केन्द्रिय समितिमा मुन्ट्याउनेहरुको भन्ने लाग्यो तब बल्ल प्रचण्ड पद भाग लाउन राजि भए ।

यी त तत्काल देखिएका प्रमुख घटना हुन् । प्रजातान्त्रिक संस्कार बोकेका, पटक पटक सरकारमा गएका र विश्व हल्लाउने भनिने जनयुद्द गरेका पार्टीका । एमालेको कथा पनि यो भन्दा बरु चार गुणा चर्को छ, कमसल छैन । जनतालाई प्रजातान्त्रिक संस्कार सिकाउने पार्टी हुन् यी । तर यीनले प्रजातान्त्रिक संस्कार सिकाएको यहि हो ?

पार्टी भनेको साझा हो । सामुहिक निर्णय गर्नु पर्छ । कोहि जिम्मेवारी नै जिम्मेवारीको भारीले थिचिने, कोहि रित्तो रहनु नै पार्टीमा उर्जा खेर जानु हो । बचन र बोलीमा पक्का हुनुपर्छ भन्ने नै छैन । पदमा एक पटक पुगेपछि कुनै हालतमा नछोड्ने । लिसो झैं टाँस्सिइरहनु पर्छ । जुकाले झै चुसिराख्नुपर्छ । लाजकाज केहि छैन । जनता, पार्टीका अरु नेत्रित्वले नमुन्ट्याएसम्म पद ज्यानजाला नछोड्ने । प्रमुख दलका मुख्य नेताहरुले नै यहि सिकाइरहेका छन् ।

यहि नमुन्ट्याएसम्म पद नछोड्ने मानसिकताले गर्दा पार्टीहरु फुटिरहेका छन् । दलहरुमा चिरा परिरहेको छ । त्यसैले गर्दा प्रजातान्त्रिक शक्तिहरु कमजोर बनिरहेका छन् । प्रचण्डको नमुन्ट्याएसम्म खुट्किलो नओर्लिने मानसिकताले गर्दा माओवादी पार्टी नचोइटिएपनि भावनामा चिरा परेको छ । मित्रता र न्यानोपनमा धाँजा फाटेको छ । नेपली कांग्रेसमा त्यस्तै छ । एमालेको हालत उहि छ । मोहन बिक्रमको यहि मुन्ट्याउने संस्कारले गर्दा ७ चिरा भन्दा बढि भैसक्यो ।

सबै पार्टीका जिल्ला जिल्लामा मारमुंग्री, मारकाट, हारालुछ र पदका लागि मरिहत्ते छ । कांग्रेसको त्यहि छ । माओवादीको उस्तै छ । एमालेको झन चर्को छ । आखिर यसको स्रोत के हो ? को हो ? यीनै पार्टी नेता । अब्बल दर्जाका पार्टी हाँक्ने नेता । मन्त्री । जब पार्टी हाँक्नेले, मन्त्रीले नमुन्ट्याएसम्म पद छोड्दैन अनि तल्लो तहका कार्यकर्ता, जिल्ला र गाउँका नेत्रित्वले के सिक्ने ? पार्टी अध्यक्षलेनै दशौं पद लिन्छन्, नमुन्ट्याएसम्म छोड्न खोज्दैनन् भने उनका पार्टीका भुरे टाकुरे नेताले कसको नक्कल गर्ने ? प्रधानमन्त्री, मन्त्री नै पदबाट नखँदारेसम्म छोड्दैन भने गाउँ र जिल्ला तहका कर्मचारीमा कस्तो प्रभाव पर्ने ?

सरकार बदल्न पर्‍यो कि संसद अवरुद्द गर्ने, सुटकेश फोर्ने, कुर्सी टेबल भाँच्ने गरेपछि स्थानिय स्तरका मान्छेले कुखुरा मार्दा लाठो बजार्दै गएर सडक बन्द नगरेर के गर्ने ? गाडी, स्कूल र क्याम्पस बन्द नगरेर के गर्ने ? आफैं बस्ने संसदको कुर्सी सभासदले फोरेपछि जनताले रेलिङ नभाँचेर कसो गर्ने ? देशको नीति बनाउने, देश हाँक्नेलेनै दिन दिनै संसद अवरुद्द पारेपछि कर्मचारीले मन्त्रालय र कार्यालय बन्द नगरेर कसरि माग पुरा गर्ने ? पदका लागि नमुन्ट्याएसम्म नछोड्ने संस्कारनै बसालिरहेका छन् नेताहरुले ।