सत्र वटा भिटामिन एउटैमा पाइने फलफूलको खेती गर्ने होइन ?

● दुसवि भट्टराई

kiwi-fruit-11212

एउटै बोटले ५० वर्षभन्दा बढी आम्दानी दिने फल हो किबि । यसले कटिङ गरेको विरुवाले तिन वर्षको अवधिमा र विरुवा नै उत्पादन गरेर रोप्दा चार वर्षमा फल दिन शुरु गर्छ । एक रोपनीमा करिब १५ वटा सम्म विरुवा अटाउँन सक्छ । किबि फलबाट प्रसस्तै आम्दानी लिइरहनुभएका इलाम सुलुबुङ्का कृषक तारामणि खतिवडाका अनुसार यसलाई हिउदमा १५ दिनको फरकमा सिंचाई गर्नुपर्छ । वर्षात र हिउद महिनामा गरी दुई पटक कटिङ् गर्नुपर्छ ।

वर्षको मध्यमतिर अर्थात कार्तिक महिनामा पाक्ने यो फलमा सत्रवटा भिटामिन एउटैमा पाइन्छ । यसको व्यवसायिक खेति गर्नको लागि मध्यम प्रकारको हावापानी उपयुक्त मानिएको छ । अलैचि चिया चिरैतो र तरकारी खेती गर्दै त्यही किबिको पनि खेति गर्न सकिन्छ जसबाट दोहोरो आम्दानी पनि हुन्छ । इलाममा वर्षैनी करिव ५०० जनालाई किबिको खेति विषयमा तालिम पनि दिइदै आएको तारामणि खतिवडाले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार यसको बजार एकदम राम्रो छ । कुनै प्रकारको रोगले पनि नभेटेको हुदाँ खेती गर्न सहज छ । अन्य खेतीलाई जस्तो मेहनत पनि वर्षभरि गरिरहन नपर्ने र एकैपटकमा धेरै आम्दानी दिने भएकोले यस खेतिप्रति जनमानसको आकर्षण बढेको खतिवडा बताउनुहुन्छ । एउटै बोटले ४ वर्षबाट करिब ४ सय ५० केजी सम्म उत्पादन दिन्छ । प्रति केजी ५०० पर्ने यस फलको लोकप्रियता पनि बढदो छ ।

food_kiwi_fruitइलाम जिल्लामा मात्र ३८ गाविसमा ६१०० परिवार किबि खेति गर्दैछन् । जिल्लाका १६ हजार कृषकले किबि खेती शुरु गरिसकेका छन् । केहि वर्षयता यस फलप्रति जनमानसको चासो पनि बढ्दै गएको पाइन्छ । व्यवसायिक रुपमा किबि लगाएर इलामको सुलुबुङमा यसलाई आम्दानीको दरिलो श्रोत बनाएका छन् तारामणि खतिवडाले । नेदरल्यण्डबाट विरुवा मगाएर अन्यत्र पनि किबि खेतिको लागि आवश्यक परामर्श दिदै आएका छन् । इलाम जिल्लाका अधिकांश गाविसहरुमा किबि खेति शुरु गरिएको छ । बजारको समस्या नहुने र महङ्गो मूल्यामा बिक्रि हुन थालेपछि किबि खेतीमा किसानको आकर्षण बढेको हो । वातावरण संरक्षण तथा वैकल्पिक उर्जा प्रालिले नेदरल्याण्डबाट बिरुवा झिकाएर किसानलाई किबि खेतीका लागि सहयोग गर्दै आएको छ । इलाम जिल्लामा ३ वर्ष अगाडिबाट किबि खेति शुरु गरिएको हो । शुरुमा त नमुनाको लागि मात्र ल्याइएको थियो । तर यस्को राम्रो माग बढ्यो भन्नुहुन्छ कृषक खतिवडा ।

खाद्य बालिका रुपमा रहेको किबि फलको स्वाद महजस्तो हुने गरेको छ । किबि फलबाट किसानले आम्दानी समेत लिन लामो समय कुर्नुपर्ने झन्झट छैन । फलको वाहिर झुसजस्तो भाग तासेर भित्रको भाग खानको लागि तयार गरिन्छ । किबिफल अत्यन्त भिटामिनयुक्त भएकोले यसको मुल्य पनि बढी पर्दछ । राष्ट्रिय र अन्तराष्ट्रिय रुपमा पनि यसको माग बढनुले कृषकमा व्यवसायिकता तर्फ अझ आकर्षण बढेको छ । नेपालीका लागि नौलो फल भएपनि काठमाडौ र पोखरामा आउने युरोपेली मुलुकका पर्यटकमाझ लोकप्रिय भएकाले व्यापारीले खरिद गर्दै आएको खतिवडाले बताउनुभयो । । दुध, जाम, जेली, वाइन, बिस्कुट लगायत एक सय बढी खाध्य पदार्थमा मिसाएर खानसकिने भएकाले यसको महत्व बढ्दै गएको छ । बजारको समस्या नभएको राम्रो आम्दानी भएपछि किसान यस खेतीलाई निरन्तरता दिने इलाम जिल्लालाई किबि जिल्ला बनाउने चाहना रहेको किसान बताउँछन् ।

  • somu

    Maile pani bela bela ma yo khanchhu.

    मन परो वा परेन: Thumb up 0 Thumb down 0

    [Reply]

  • चक्र

    येति राम्रो लेख र ज्ञान बर्दक लेख मा कसैले कमेन्ट नगर्दा कस्तो कस्तो लाग्यो ! हाम्रो सरकारी (कुचिकार) मानसिकता बाट बाहिर आएर नेपाल लाइ फाइदा हुने ज्ञान बर्दक कुरा हरु तपाई हरु बसेको देश, भूगोल तिर छ भने कृपया यसरि नै सेयर गर्न सक्नु हुने छ ! फोस्रा राजनैतिक गफ र जातिय तुस्टिकरन को अखडा यति राम्रो ब्लग नबनोस !

    मन परो वा परेन: Thumb up 0 Thumb down 0

    [Reply]

    sagar sherpa Reply:

    Ma pani yo falko baarema jaanna man lageko huda tpaiko yo blog padna paye khusi lagyo. Tara ma yes falko barema aaja dherai janna chahanchhu kinaki ma pani aafno barima lagaaune bichr gardai chhu. So kasto matoma yo fal lagauna milchha? Mero barima katiko hunchh ya hudaina? Tesaile bistrit jankri pauna sake ramroo hunetheyo.

    Ma sagar sherpa
    Shankhuwa sava
    Chainpur ६ mayum

    मन परो वा परेन: Thumb up 0 Thumb down 0

    [Reply]

तपाईको प्रतिक्रिया दिनुस्
नेपालीमा लेख्ने/नलेख्ने(To type in English, press Ctrl+g)

WP-SpamFree by Pole Position Marketing