-अकेला

आजको पिँढिले जुन र्टाईपको राजनीति र नेता-कार्यकर्ताको सामना गर्दैछन्, त्यो उनीहरुको बाध्यता हो । नेता-कार्यकर्ताले जहाँ जहाँ आईज भन्छन्, त्यहीँ त्यहीँ जानु, जहाँ नआईज भन्छन्, त्यहाँ नजानु, जे जे बक्बक् गर्छन्, त्यो त्यो सुन्नु र जे जे गर् भन्छन्, त्यही त्यही गर्नु जस्ता बाध्यताहरुको कुनै विकल्पै छैन । किनकि, यो पिँढि सिधा र सरल छन् । तर भावी पुस्तामा यो हुनेछैन । हामी जस्तै सिधासादा र नेताहरुका बकुलाभगत । कसैले आईज भने जाने, नआईज भने नजाने र जो कसैको बक्बक् चूपचाप सुनेर-सहेर बस्ने । राजनीति गर्नेहरुका निम्ति यो एउटा यस्तो खतरा छ, जो निकट भविष्यमा उनीहरुमाथि खनिनेवाला छ ।

 अवका पिँढिले यो मुलुकमा राम्रो राजनीति र राम्रा नेता-कार्यकर्ता पनि पाउने छैनन् । आजको पिँढिले जुन र्टाईपको राजनीति र नेता-कार्यकर्तालाई भोग्दैछन्, त्योभन्दा अत्यन्तै भयाहव राजनीति र भयानक नेता-कार्यकर्तालाई भोलीका पिँढिले भोग्नेछन् । अवका पिँढिले देख्ने-भोग्ने राजनीति र नेता-कार्यकर्ता भनेकै एकप्रकारले अण्डर वर्ल्ड डन्हरु जस्तै हुनेछन्, जो न केवल उनीहरुले यो मुलुकमा समानान्तर सरकार चलाउने छन्, बल्कि पूरै राजनीति नै न्ष्खभ बलम त्बपभ को र्टाईपले चल्नेछ । जसले गर्दा मुलुकको पूरै ल एण्ड अर्डरको स्थिति आजभन्दा पनि निकै कवाडी हुनेछ ।

 राजनीति मात्र हैन, यसअघि कहिल्यै नदेखिएको मानिसहरुको आक्रामक चरित्र मुलुकको आर्थिक, सामाजिक, धार्मिक विषयमा पनि बढेको छ । जुन शैलि र व्यवहारलाई यो पिँढिले अपनाउँदैछ, त्योभन्दा डरलाग्दो शैलि र व्यवहार, आउँदा पिँढिमा देखिने छ । आम मान्छेहरुले कुनै दलको सदस्यता लिनुको अर्थ कुनै अण्डर वर्ल्ड ग्याङ्गमा भाइगिरी गर्नु जस्तो हुनेछ भने आम मान्छेले नेताहरुलाई मान्नु र पार्टी कार्यकताहरुको संख्या बढाउनुको अर्थ लाग्नेछ-नेताहरुलाई जुत्ता खानबाट सुरक्षित राख्नु । भूतो न भविष्यतिको राजनीति गरिरहेका यहाँका नेता तथा कार्यकर्ताहरुमा आफुलाई पार्टीले सदस्य कम र फाईटर ज्यादा ठान्ने प्रवृत्तिलाई आत्मसात गर्न यो पिँढि बाध्य भए पनि भावी पिँढि त्यसको निम्ति बाध्य हुनैछैनन् ।

 मुलुकको राजनीतिमा सक्रिय रहेका सबैखाले भातृसंगठनहरुमा आफ्ना नेताहरुलाई खुशि पार्ने र नेतालाई खुशि पार्नसकिए ठूलै झ्याप पारिने मनोविज्ञानले काम गरिराखेको छ । उनीहरुको त्यस किसिमको मनोविज्ञानबाटै मुलुकको राजनीति प्रभावित छ । जसबाट, न केवल भातृसंगठनहरुका कार्यकर्ताहरु मात्रै, अपितु नेताहरुका सेता लवेदा सुरुवालमा लागेको गन्दगी साफ गर्न मुश्किल भैरहेको छ ।

 राजनीतिमा हावि हुँदै गएको बढी से बढी दासत्व  आम जनतालाई अस्वीकार्य छ । दासहरुको खरिद-बिक्री बन्द भैसकेको र बालश्रम निषेधित गरिएको यो जमानामा अव पनि कसैले-कसैलाई दास बनाएर राख्छ वा राख्न चाहन्छ भने त्यो पाच्य हुँदैन । किनकि, दास र दासत्व सम्बन्धी सबै कामकुरा आज बर्जित एवं निषेधित छन् । तर हामीकहाँ जुनखाले दासत्वको विकास गरिँदैछ, त्यसलाई आम मानिसले कसरी स्वीकार्ने ?  आजको प्रमुख विषय नै यही हो । किनकि, नेपालको राजनीतिमा जुन कुरालाई र्सवाधिक स्वीकार्य र शिरोधार्य ठानिँदै छ, यो ज्यादै खतरनाक छ । राजनीति मात्रै यहाँ एक यस्तो चिज बचेको छ, जसमा दासत्व स्वीकार्य र शिरोधार्य ठानिएको छ । अर्थात, नेताहरुलाई आफ्ना कार्यकर्ताहरुको दासत्व स्वीकार्य छ त कार्यकर्ताहरुलाई नेताहरुप्रतिको दासत्व शिरोधार्य छ ।

 जुन समर्पण र बलिदानप्रति राजनीतिक दलका कार्यकर्तालाई गर्व र घमण्ड छ, न केवल त्यो उनीहरुमा निहित स्वार्थ र निचताको उच्चतम् प्रदर्शन हो, अपितु नेतालाई खुशि पार्ने टाईपको वाकवाकीलाग्दो दासत्व पनि । उनीहरुले नेताहरुप्रतिको दासत्वलाई समर्पण वा त्यागको जामा पहिर्‍याए पनि आम मानिसहरुमा उनीहरुको त्यो समर्पण वा त्यागलाई फगत एउटा दासत्व बाहेक केही नठान्ने मनोवैज्ञानिक दृष्टिकोणको विकास पनि यहाँ बिस्तारै हुँदैछ र नेता तथा कार्यकर्ताहरुले त्यसलाई स्वीकार्नैपर्ने हुन्छ ।

 व्यक्ति फरक पर्नसक्छ । घर, आँगन फेरिनसक्छ । देश, काल र परिस्थिति बदलिन सक्छ । तर सँस्कार बदलिन कठिन छ । घाम, पश्चिमबाट उदाउन सक्ला । तर मानिसको सँस्कार जहाँको तहीँ हुन्छ । जमानासँगै बदलिएका आम नागरिकको मर्म र भावनासँग आफुहरुलाई ढाल्न नसकिनु उनीहरुको यस्तो गलत कुसँस्कार छ, जो उनीहरुको धमनीमा युगौँदेखि दौडिरहेको छ । आदर्श र्रर् इमानको रामनामी च्यादरभित्रका यी डरलाग्दा अनुहार, शैलि र सोँचाई त कुसँस्कारकै प्रमाण हो नि । जतिसुकै वाकपटुता र शाब्दिक चाटुकारिताद्वारा आम मान्छेलाई हिप्नोर्टाईज्ड गर्न खोजिए पनि के गर्ने पाठक ? हुस्सुहरुले आफ्नै पैण्टको हेडक्वाटर खुलेको पत्तो पाउँदैनन् ।

 यहाँको राष्ट्रिय राजनीति ब्रि्रेकै कार्यकर्तालाई एक्काको घोँडा बनाउने नेताहरुको मानसिक बिक्षिप्तता र नेताहरुको भारी नबोके आफ्नो अभिष्ट पूरा नहुने कार्यकर्ताहरुको यथास्थितिवादी मनोविज्ञानले हो । त्यस किसिमको बिक्षिप्तता र यथास्थितिवादी मनोविज्ञानबाट मुक्त नभएसम्म राजनीतिको रुप-रङ्ग हिँस्रक त बन्छ नै । आजादीको पर्सा सबैभन्दा पहिला र सबैभन्दा धेरै खाने त नेतै हुन् । नेता-कार्यकर्ता र तिनका चटुष्टीयोगिनी-नन्दीभृङ्गीले खाएर शेष रहे भने न आम नागरिकका हातमा त्यो पर्सा पर्ने हो । नत्र त्यो प्रति आम नागरिकको के नै मोह हुन्छ र ? मोह त नेता पैदा गर्छन् । अनि त्यही मोहमा आम लाटागाँडाहरु एकअर्कालाई उछिन्न पेलम् पेल्को राजनीति गरिरहेका हुन्छन् ।

 नेता तथा कार्यकर्ताहरुका धमनीमा दौडेको कुसँस्कारले यहाँको शदियौँ पुरानो धर्म, सँस्कृति, अर्थ र राजनीति बिग्रियो-भत्कियो भने त्यसको जिम्मेवारी आम मानिसले त लिँदैन । त्यसको लागि, आम नागरिकले नेता-कार्यकर्तालाई नै दोष दिनेछन् र नेता-कार्यकर्ताले लिनु पनि पर्ने हुन्छ । अन्यथा, राजनीतिमा जुत्ता खाने र खुवाउने सिलसिला सुरु जो भैसकेको छ । आम नागरिकको जुत्ताबाट बच्न र बचाउन आगामी दिनमा राजनीतिका खेलाडीहरुले सच्चाई इमान्दारीताको राजनीति नरोजि सुख्ख त छैन । किनकि, मुलुकमा आज जुन र्टाईपको राजनीति चल्दैछ, त्यो त जुत्तै खाने राजनीति हो । भलै सबैले नहान्लान्, तर कार्यकर्ताहरुकै भिडबाट कुनै दिन नेताहरुका टाउकामाथि जुत्ताहरु बषिर्ए भने के अनौठो भयो र ? शदियौँ पुरानो आफ्नो धर्म, सँस्कृति, अर्थ र राजनीति बिगार्ने-भत्काउनेहरुलाई आम मान्छेले त बक्सन्नन् ।

 नेताहरु चढ्ने कालो सिसावाल बुलेटप्रुफ गाडी, हतियार लैस सुरक्षा गार्ड, अनि कार्यकर्ताका सुरक्षाचक्रले नेताहरुको छेरुवापनलाई झल्काउँछ । नेतालाई-सुरक्षा चाहिने, कार्यकर्ताहरु-सुरक्षा दिने । किनकि, यिनीहरुको दिलोदिमागमा जुत्तै जुत्ता मात्र छ । यी  धूर्तहरु भयभित छन् कि कुनै न कुनै दिन, भिडको कुनै कुनाबाट यिनका टाउकामाथि जुत्ताको झटारो आउने छ र त्यसलाई छल्नुपर्नेछ । कदाचित, उनीहरुलाई जुत्ताको भयले नगालेका भए बिना सुरक्षाचक्र, एक्ला एक्लै आम नागरिकको सामना गर्ने थिएनन् र ? देश र जनताको निम्ति राजनीति गर्नेहरुलाई आखिर केको डर ? कोसँग डर ? र किन डर ? डराएर राजनीति चल्छ ? त्याग, तपस्या र बलिदानको किस्सा सुनाएर नथाक्ने यी वीरवहादुरहरुको आज त यो हालत छ भने भोली हातहातमा, पातपातमा एके फ़ोर्टीभेन र ग्रिनेड लिएर पैदा हुने भावी पिँढिको यिनीहरुले कसरी सामना गर्लान् ? या त, यी सवालहरुको जवाफ उनीहरुले यसैभित्र खोज्नुपर्ने हुन्छ, हैनभने, आजैदेखि यिनीहरुले जुत्ता खाने टाईपको राजनीति बन्द गर्नुपर्ने हुन्छ । दूर्गा भवानीले नेताहरुलाई जुत्ता खानबाट बचाउन् ।