निरर्थक आन्दोलन
-मानबहादुर थापा
मुलुकले दलहरुका बीचमा उच्च स्तरको सहमति र सहकार्य खोजिरहेकै बेला एकीकृत माओवादीले आफ्नो दोस्रो चरणको आन्दोलन शुरु गरेको छ । यो आन्दोलनमार्फत माओवादीले फेरि एकपटक देखाएको छ -उ सहमति र सहकार्यको पक्षमा होइन मुठभेडको मनस्थितिमा छ । अराजकताको सहारा लिएर धाकधम्की र शक्तिको आडमा उ सत्ता प्राप्ति गर्न चाहन्छ । माओवादीको यस आन्दोलनलाई कुनै कोणबाट हेर्दा पनि सही मान्न सकिदैन – यो निरर्थक आन्दोलन हो ।
निर्धारित समयावधीमा नयाँ संविधान निर्माण गर्नु अहिले दलहरुको काँधमा आएको मुख्य जिम्मेवारी हो । सहमति र सहकार्यका साथ अघि बढेमा मात्र दलहरुले उक्त जिम्मेवारी पूरा गर्न सक्नेछन् । सहमति र सहकार्यका लागि दलहरुका बीचमा मुख्य आधार अन्तरिम संविधान र जनआन्दोलन ०६२/६३ का बेला भएको आपसी समझ्दारी बन्नु पर्दछ । त्यही नै एक मात्र सही र वैधानिक मार्ग हुन सक्छ । तर माओवादीले ती दुवै आधारहरुलाई लत्याएको छ । माओवादीले संविधान निर्माणको मुख्य काममा बाधा पुर् याउने मात्र होइन संविधान नै बन्न नदिने खेल खेलिरहेको आभाष उसको आन्दोलनले दिएको छ ।
माओवादीको यो आन्दोलन मुख्य रुपले सत्ता प्राप्तिको लागि नै लक्षित छ । पहिले आफ्नै रहरले सरकारबाट बाहिरिएको माओवादीमा पुनःसत्ताको तीब्र भोक जागेको देखिएको छ । सरकारको नेतृत्व लिनका लागि माओवादीका अगाडि वैधानिक बाटो खुल्ला थियो । उ सहितको सहमतिमा निर्मित अन्तरिम संविधानले निर्दिष्ट गरे अनुरुप संसदमा बहुमत सिद्ध गरेर उसले आफ्नो नेतृत्वमा सरकार बनाउन सक्थ्यो । उसले उठाएका अन्य मागहरु पनि त्यही अन्तरिम संविधानमा उल्लेखित प्रावधान अनुरुप समाधान हुन सक्थे । त्यही माध्यम र प्रकि्रयानै अहिलेको सन्दर्भमा एकमात्र सही र उचित बाटो हुन्थ्यो तर माओवादीले सो बाटो रोजेन । आन्दोलनको जुन मार्ग माओवादीले छनौट गर् र्यो यसले उसको चिन्तन प्रणाली र व्यवहारमा सामाजिक फासिवादी र अराजक प्रवृत्तिनै अ झै पनि हावी रहेको प्रष्ट पारेको छ । लोकतान्त्रिक मूल्य मान्यता र पद्धति प्रतिका उसका बारम्बारका प्रतिबद्धताहरु ती केवल हात्तीको देखाउने दाँत थिए भन्ने पुनः प्रष्ट पारेको छ ।
माओवादीले लगातार रुपमा संसद पनि अवरुद्ध पार्दै आइरहेका छन् । माओवादीकै कारण आर्थिक वर्ष ०६६/६७ को वार्षिक बजेट पनि पारित हुन सकेकेा छैन । जसले गर्दा देशमा ठूलो वित्तिय संकटको स्थिति सिर्जना हुँदै गैरहेको छ । आन्दोलन मार्फत माओवादीले देशमा चारै तर्फ अस्तव्यस्तता सिर्जना गरिरहेका छन् र देशलाई असफल राष्ट्र बनाउने दिशातर्फ धकेलिरहेका छन् ।
आन्दोलनको पूर्व सन्ध्यामा देशका अन्य दलहरुले सहमतिमा आउन गरेको आग्रहलाई पनि माओवादीले लत्याएको छ । आन्दोलनको चौतर्फी रुपबाट आलोचना भइरहँदा पनि माओवादीले यसबाट शिक्षा लिने प्रयत्न गरेको देखिंदैन । बरु आन्दोलनको पूर्व सन्ध्यामा वाइसिएल क्याम्पहरुमा घरेलु हतियार भण्डारण गर्ने र वाइसिएललाई हतियार चलाउन तालिम दिने काम गरेर आन्दोलनलाई हिंसात्मक मोड दिने प्रयत्न माओवादीले गरेको छ ।
माओवादी आन्दोलनको जुन मार्गमा अहिले अग्रसर भैरहेको छ यसले भोलि उसलाई नै गम्भीर क्षति पुर् याउने निश्चित छ । माओवादी आन्दोलनकै कारण देशमा संविधान बन्न सकेन राष्ट्रियता संकटमा पर्दै गयो अशान्ति र अराजकताको राज मच्चियो भने निश्चित रुपमा जनता चुप लागेर बस्ने छैनन् । त्यतिबेला जनपंक्तिबाट अभिव्यक्त हुने आक्रोशको सामना गर्ने तागत माओवादी सँग रहने छैन ।
अब माओवादीले गम्भीर भएर सोच्नु जरुरी छ । नेपाली जनताले संविधानसभामा सबैभन्दा ठूलो दल बनाएर उसलाई पठाएका छन् – नयाँ संविधान निर्माण गर्नको निम्ति । तर माओवादी आन्दोलनतर्फ अग्रसर भएर गैरजिम्मेवार बनिरहेको छ । भोलि त्यही माओवादीकै कारण संविधान बन्न नसक्ने स्थिति सिर्जना भएमा तिनै जनताले फेरि उसलाई इतिहासको कुनामा खैचाइदिन पनि सक्छन् भन्ने तथ्यलाई माओवादीले बेलैमा बुझ्नु जरुरी छ । जनादेशले दिएको आफ्नो स्थानलाई माओवादीले अपमान गदै र सडक र सदनमा ताण्डव नृत्य प्रस्तुत गर्ने जुन ध्रृष्टता गरिरहेको छ यसलाई उसले तुरुन्त बन्द गर्नुपर्छ । आन्दोलनलाई स्थगित गरी वार्ता मार्फत उ जिम्मेवारीबोधका साथ सहमति र सहकार्यको बाटोमा फर्कनुपर्छ । आफूले उठाएका सबै मागहरुको समाधान संसद र संविधान मार्फत नै खोज्नुपर्दछ । यसरी आएको खण्डमा मात्र उसको आफ्नै भविष्य पनि सुरक्षित हुन सक्नेछ ।
Comments feed
I agree with writer’s analysis.
[Reply]
Lekhak jyu, eutai kura sabai bhanda pahila tapai ko neta, tapai lai palne yathasthiti ra samantabadi prabiti ko neta haru jo jo chhan NC ra UML ma tinlai bhannu yo kura haru. Des bigarne tapai jasta bhrasta mati ko lekhak ra neta haru le nepal bigari sake. Mao ko andolan jaruri chha ra tapai dalal haru hoina hami nepali ko samarthan chha. Yesta bhrastha lekhak ra kukur NC and UML ka neta haru murdabaad, Maobadi jindabaad.
[Reply]
raaz Reply:
November 10th, 2009 at 10:14 am
yea,nc n uml MURDABAAD, MAOBADI JINDABAAD, JINDABAAD…JINDABAAD!!!!!!!
[Reply]
Tapai jasta dui paise lobhi virus lekhak le bhram sirjana garne kosis nagare hunchha ki Nepali janata le sabai lai ramrari bujhi sake ko chha. tapai le kati paisa khaera lekheko lekh ho yo??? Please, don’t ever write again. You are dead.
[Reply]
Man Bahadur Thapa jasta MURDAAABAAAD! Go to hell.
[Reply]
janataa le maobadi laai hoina timi haru jasta (india ko handi ra pinda khayera dalaali garne bhikhari patrakaar) ani gud dwaar maithun garaauna bharat maa lampasaar hune timra malik (girijaa, k.p.,makune,bijukchhe) laai kaati kaati marne chhan. tyo din ko pratichha maa haami sarbasadharan haru chhou.
[Reply]
Sambidhanko Chunabpachhi Sahamatima Naaaune Party Nai Congres Ho Thalani Congresbatai Bhaeko Chha.Janijani Bujh Pachaune Article Nadida Nai Ramro Hola. Deshma Aba MAOBADI VS BAKI DAL Bichma sigharsha Suru Huna Lagyo, Tara Pahila TinaiNetaharulai Marnu Parchha Jo Bhadi Ater Garchha, Jastai Prachande, Kiran,Prakash,Baburam,KP,Biddhya,Makune,Ishwar Pokharwel,Ramchjandre,Prakash Mahat,Khume,,Ghuchchhedar,CP Mainali,Chitra Bdr,,Rastrapati Chahine Bichchhubaje,……….Aadilai Tarjet Gar Jo Aandolanma Hominchha AaniPratikarma Utranchh, Baki Phagatka Jantalai Dukkha Nadies, ASandolanko Karan Nabhujne Rajnaitik Dalharulai Hariyo Chasma Lagaidinu Ni.
[Reply]
Man Bhadur sir hajurle lekha ta lekhnuvayo tara yeuta kura parsta parnu vayena k vane k ma sahamati garena vanna khojnuvako k janatale parajit gareka sanga milera chhup chhap des lutne hajurle ahile mulyankn nai garnuvako hola sarkar jatibela pani dhalna sakchha lutam jati sakinchha lutna vanera kasari luteka chhan ticket dekhi liyera harek chees ma desko dhukuti barbad vanayeka chhan jun hajurlai aabagatnai hola ra arko kura 18 dal vandaima ta vayena ni uniharule j vanepani manera niyem kanun ko khilaff j pani garna ta milena ni j vayepan rastapati le kadham ta chalnu vayo tara galtinai thiyo ni ani kina sadhan ma chhalphal garna nadine kya gajab chha hai rajnitiko khel sabaivanda galti jasle galta kamko lagi support garchha tehi ho teskaran hajur jasto manchhele lekhada ali bichar puraidinuvayo vane yesta varstachari ko dal bal parasta hune thiye
[Reply]
ekdum sahi ho lekhak jyu, khateharuko bhid ho yo andolan,.satta ko lagi yi paataki haru feri sadakma lampasaar pareka hun.yini haru bharat ra america ko birodh garejai garchan tara tyataibaata irdeshit chhan.chor harula dyam ki dyam janatale kutna suru garna matra baki chha janatalai dherai sataaye lutera maobadiharule.
[Reply]
मान बहादुर jee लेख jaayaj छ सत्य pachaun naskne naamrd haru को bhukkaai को के mahatwa ?
[Reply]
shikhar Reply:
November 11th, 2009 at 3:55 am
Oie Mekh tapae jasto manchhe nepal ma kehi garna nasakera bidesh jane yehi ta holani marda vako. hae? yo man bdr ra man bdr jasta lae kothama thunera khursani puttaunu parchha. 18 dal le je pani garna hunchh? yedi ti 18 dall le voli purba raja sanga gayera sarkar abo hamilae rastapati le kam chalena sarkarle sasan dori samalnu paryo vanna pani sakchhan. yedi teso vane vane k garne? nepali jantale kan ma tel halera basne kurae chhaena. so belaema buddi puryaun tapae ra tapae jasta manchhele.
[Reply]
raaz Reply:
November 11th, 2009 at 11:16 am
i totally agree u shikhar jee.
[Reply]
Mekh Rana KSA Reply:
November 14th, 2009 at 5:23 pm
हेल्लो शिखर जी कमेन्ट को लागि धन्यवाद हजुर र हजुर को पार्टी को नेता haru arulaai gaali gaulaj garnmaa त जन्म jaat dekhiko rog हो सत्य pachaun nasakne laai naamrd bhannu कुनै galti hain जस्तो lagchha यदि tapain पनि saknu hunchha भने आन्दोलन को saarthktaa parmanit garer dekhaaunush न kin bekaarmaa arulai gaali gaulaj मा utranu hunchha ? अहिले को samay भनेको त sahamatima sabidhaan banaune कार्य हो tar maobadi त kurchiko laagi tadpinu chhatpataahat हुनु hainar ? maobadi haru को nagrik sarbochata भनेको के हो ? kurchi satta ? hajurharo को नेता jantalai sdadak मा utaarne अनि aafu haru haar guhar gardai कहिले भारत त कहिले china कहिले america dhaune ? यदि tapaiharu sachaa cammunist हो भने janata lai biswaash garnush न kin bideshi को paau molnuhunchha jahatak 18 दल को barema छ hajurle uthayeko bishay jayaj छ yiniharu को bhar parihalne स्थिति chhain kaan मा tel haler basne kura पनि hain yasta bishay मा आन्दोलन garnush mahangi को bishaya मा आन्दोलन garnus bhartiy विस्तारbaad को simaa atikarman को bishayamaa आन्दोलन garnush hamro sada sapport rahne छ khaita hajurharu को awaj ? gajab छ ba ?
[Reply]
Nepal maa hami lai maukaa nai Tagadhari le dindainan.Pratek office maa chuchhe Bahun,Chetteri chhan,ani Nepal ko bikash kasari hunchha.Chetana bhaya!!!
[Reply]