जुम्सेबुढाको दीर्घसूत्री समीक्षा

  • आनन्दराम पौडेल

anandaram-paudel-33434“सुशिल कोरालाले नेतृत्व लिएपछि सरकार झन् गतिहीन भएर बस्यो’ भनिरहेछन् ।यो मलाइ नचिनेकाहरुले भन्ने हुन् । मलाइ थोरैपनि चिनेका हुन्थेभने आफ्नैनेपाली कांग्रेस पार्टी हाँक्न नसकेको यथार्थ वुझिसकेका हुन्थे । पछिल्लोअधिवेशन भएकोपनि ठ्याक्कै ५ बर्ष भयो । यो ५ बर्षमा पार्टीकाभातृसङ्गठनहरु असरल्लै छन् । केन्द्रीय विभागहरु त रिक्त छन् नै,

केन्द्रीय कमिटीले समेत् पूर्णता पाएको छैन । यो ५ बर्षमा केन्द्रीयकमिटीको बैठक नै कतिपटक बस्यो होला र ? केन्द्रीय कमिटीको बैठक राख्नुपर्यो  भनेर साथिहरु कराएकोकरायै छन्, मैले सुन्यानसुन्यै गरिरहेछु । हुँदा-हुँदा २२ जनाले सही गरेर निवेदन दर्ता गरेको पनि आज २५ दिन भयो । भनेपछि, मेरो सुस्त कार्यशैलि र दीर्घसूत्री स्वभावको बिषयमा मलाइ चिन्नेजान्ने सबैलाइ थाहा छ । 

देश उस्तै राख्ने झण्डा बदल्ने ?

  • दिनेश पन्त

lasrgest-nepali-flag-5

काम पाइनौ बुहारी पाडाको कण्डो रेट भने जस्तै संविधन सभाका झण्डै आधा नेतालाई यहि झण्डा फेर्नुपरेको छ । संविधान सभामा एक मतले जोगिएको हो यो झण्डा । बाँकीलाई झण्डा फेरेर क्रान्तिकारि काम गर्नुपरेको थियो । समाज उस्तै राख, गाउँको हालत उहि रहनदेउ । जनतालाई आसे, परनिर्भर बनाउ । उत्तरबाट दैनिक उपभोग्य सामान र दक्षिणबाट खाद्द वस्तु ल्याएर जनतालाई बिदेशीकै उत्पादनमा निर्भर राख । आफूहरु काइते भाषण ठोक्दै हिँड । कुन्नी कति राज्य बनाउने भन । तर त्यो राज्य कसरि चलाउने ? स्रोत के हो ? कहाँबाट ल्याउने बैज्ञानिक, यथार्थ कारण नखोल । 

दर्शकलाई झुक्याएर तिजको कार्यक्रम

japan-Teej-1 नेपाली महिलाको पर्व, तिज । महिलाहरुले गाउँछन्,नाच्छन् । आफ्ना बह पोख्छन् । यसमा पुरुषहरु हुनुपर्दैन । कुनै हल लिनु पर्दैन । ठूलो कार्यक्रम आयोजना गर्नुपनि पर्दैन । तर बिदेशमा सार्वजनिकस्थलमा चिच्याउन पाइन्न । त्यसैले हल लिएर रमाईलो गर्छन् महिलाहरु । हल लिएपछि पुरुषहरुकोपनि सहयोग पर्छ । तर यो तिज आजकाल कतिकालागि पैसो कमाउने माध्यम भएको छ । पबित्र पर्वमा कालकार आउँछन् भनेर झुक्याइ झुक्याईपनि पैसो उठाउन थालिएको छ । प्रसंग जापानमा आज आयोजना गरिएको तिज पर्वको हो । 

उपन्यास अंश : भाँचिएको लौरो (भाग २४, अन्तिम)

 ● रमेश गौतम “पाल्पाली”

ramesh-gautam-palpali-110765980सरकारी जागिरबाट अलग भए पनि सिनियर भइससकेको डाक्टरलाई काम र पैसामा फरक पर्दैन । पैसाको दृष्टिले  अझ बढी कमाउन सक्छ । उसको क्लिनिक नै राम्रो चलिसकेको थियो । त्यस माथि आजकाल यसरी खुलेका प्राइभेट अस्पतालमा उसले चाहने हो भने कामको कमी हुँदैन । तर श्रवणले काम प्रति त्यति रूची दिएको थिएन । उसको मिजास र व्यवहार पनि एकतमासको भएको थियो । लिनाले एक, दुई पटक सोधी पनि तर उसले ’केही भएको छैन’भनेर टारिदिन्थ्यो ।

यता बिरु आफूम् साधारण अधिकृत भएर त छोरालाई डाक्टर बनाएको थियो भने श्रवण र लिना दुवै डाक्टर हुनेले छोरालाई डाक्टर बनाउनु ठूलो कुरा थिएन । तर कुलीनले डाक्टर नबनेर केमिष्ट बन्ने इच्छा राखेको थियो । उसले बाहिर जानलाई काम सहितको छात्रवृत्ति खोजिरहेको थियो । ’बहिनी गएर नफर्कने भई । तँ पनि बाहिर गएपछि आउन्नस् नजा ।’भनेर लिनाले कति पटक संझाइसकी तर उसको भनाइ थियोः

“के गर्ने मामु ! कलेज युनिभर्सिटीमा आधाजसो हड्ताल र तालाबन्दी हुन्छ । परीक्षा भएको दुई, तीन वर्ष नतिजा निस्कन्न, कहिले पढाइ पूरा हुने ? फेरि पढेर पनि के गर्ने ? रोजगारी त यहाँ पाउन सकिन्न ।”

कविता : यमराजको अदालतमा: ल्हाक्पा तामाङको बयान

  • मौलश्री लिम्बू / झापा, हाल- पेराक, मलेसिया

maulshree-limbu

यमलोकका ख्वामित !

मृत्युपछि स्वर्ग र नर्कको फैसला गर्नु हुने

यस अदालतका प्रधानन्यायाधीश

यमराज ज्यू ! 

कसरि बन्यो स्विजरल्याण्डमा नेपालीको ‘गुरुभाई पार्क’ ?

SONY DSC

स्विजरल्याण्ड पुग्नु अघिनै शिव रिजालसित कुराकानी भएको थियो । निराजन श्रेष्ठ, दिपक खतिवडा र एन आर एन स्विजरल्याण्डका संस्थापक अध्यक्ष संयज मुडभरीले सल्लाह गरेछन्, कहाँ कहाँ कसरि घुमाउने भनेर । एक साँझ शिव रिजालले भने ‘दाई, आज मैले संजय सरलाई भनिसकेको छु । दिपकसितपनि कुरो भएको छ । के गर्नु दिउँसो जागिर खानै परो । त्यसैले दिनभरि सँगै बस्न सकिएन तपाइसित । साँझ गफ गर्नु पर्‍यो ढुक्कले बसेर । के होला ?”

‘गज्जब हुन्छ, हस’ मैले भनें ।

‘बरु कहाँ बस्ने ? बारमा कि एउटा पार्कमा आनन्दले बस्ने ? शान्त हुन्छ, हामी मात्रै बस्ने ।’ फेरि आफैंले भने ” एउटा गुरुभाई पार्क छ । त्यहाँ जाउँ, यस्सो जेनेभा ताल हेर्दै साँझ खानपिन र गफ हाँकम ।” आहा क्यावात शिव जी, तालको छेउमा, टिसर्ट लगाएर, खानपिन । रातका ताराहरुलाई टाउकामाथि साक्षी राखेर ? लु गज्जब भो” मेरो सहमती भयो । 

देश बनाउने ? पहिले सिकौं स्विस जस्तै इमान्दार बन्न

Geneva-13-August-2014 328

स्विजरल्याण्डको नितान्त घुमघाम थियो यो पटक । पहिलो दिनको छुट्टै अनुभव छँदै छ, यो दोस्रो दिनको अनुभव हो । बिजय शर्मा दर्पणले जेनेभा घुमाउन लगे । संयुक्त राष्ट्र संघको जेनेभा कार्यालय पुगियो । मानव अधिकार सबैकालागि हुनुपर्छ भन्ने मान्यता र अर्थ राख्ने कुर्सी देख्दानै अचम्म लाग्यो । किनकि अपांगहरुलाई संकेत गर्न भाँच्चिएको विशाल कुर्सी रहेछ राष्ट्र संघ कार्यालय अगाडि । संयुक्त राष्ट्र संघिय उच्च मानवअधिकार आयोगबारे सुन्दै आएको । त्योपनि त्यहिँ देखियो । रेडक्रसका रचनाकार हेनरि ड्युना स्विस नागरिक भएकाले रेडक्रसको कार्यालय त हुने नै भयो ।

चीन हेर्दै, नेपाल सम्झँदै

आनन्दराम पौडेल

anandaram-paudel-33434चीन प्रस्थान गर्नु अघिसम्म यो पङ्क्तिकारसँग चीनको बिषयमा सामान्य र थोरै जानकारी थियो । नेपाल-चाइना मेडिया फोरमको पहल र सिएफपीडी-चाइनाको व्यवस्थापनमा १५ जनाको टोलीले जुन ८ देखि २१ सम्म चाइनाको अध्ययन-भ्रमण गरेको थियो । उक्त भ्रमणबाट प्राप्त अनुभव राष्ट्रनिर्माणको लागि समेत् उपयोगी थिए ।

अतिथिसत्कार चाइनीजहरुको संस्कार नै रहेछ । अतिथिहरुलाइ कत्तिपनि तकलिफ नहोस् भनेर विशेष ख्याल राख्दारहेछन् । यस्तो अतिथिसत्कार मैले नेपालमै भेटिएका जापानिज परिवारमा पाएको थिएँ । नेपालमा तामाङ समुदाय र तिब्बती मूलका नेपालीहरुले गर्ने अतिथिसत्कारलाइ हामी प्रशंसा गर्छौं । तर, चाइनिजहरुको अतिथिसत्कारको संस्कृति देखी-भोगी-अनुभव गरिसकेपछि यस बिषयमा उनीहरुको तुलनामा हामी फिका हुने रहेछौं ।

एउटा राजनितिक समूहले अर्कोलाइ खुइल्याउने भन्दा के गर्न सक्यौं र हामी तमुले ?

राम वहादुर गुरुङ / वेल्जियम

ram-bahadur-gurung-belgium-1212फेसवुकमा मेरा सोल्टी तथा  मित्र होम गुरुङको तमु समाज वेल्जियम सम्वन्धमा लामो लिखतमा व्यक्त भएका कुराहरु पढेपछि मलाइ पनि यस सम्वन्धमा केहि लेख्न मन लागेर उहाँको भनाइहरुमा थपथाप मात्रै गर्छु भन्दा भन्दै लेख्न थालेको थिएँ । तर लामो हुन गइ यस्ले एउटा ससानो लेखको रुपनै धारण गर्न पुग्यो ।

तमु समाज वेल्जियम स्थापना भएको अर्को वर्ष डेढ दशक पुग्छ । साधारणतया  एक दशकमा मात्रै पनि संसारका हरेक वस्तु तथा घटनामा आउने परिवर्तन रुपान्तरित हुने खालको हुन्छ । तर यो संगठनमा साधारण परिवर्तन त भयो रुपान्तरित भने हुन सकेन । हिजो राजतन्त्रकालमा वनेको विधानको प्रस्तावना आज पनि त्यहीं नै छ । यो संगठनमा शुरुका केही वर्ष निक्कै रौनक पनि रह्यो। शायद नयां भएर पनि होला । तर यसका अग्रजहरुले भाषा,धर्म तथा संस्कृती भन्दा अरु विषयलाइ तमु समाजमा समेटन सकेन । राजनीति भित्रिन्छ भन्ने नाममा । त्यसैले यो संधै सांघुरो घेरा भित्र रहँदै आयो । 

पढाइखर्च जुटाउन भारी बोक्दै बालबालिका

गोपाल पोखरेल / उदयपुर   

childrens-carry-loads

जिल्लाको बिकट क्षेत्रमा पर्ने दर्जन बढी गाबिसका अधिकांस बिध्यालयका कक्षा कोठा बुधबार र आइतबार खाली हुन्छन् । बिद्यालय आउने गरिव बालबालिका फलफूल, तरकारी र अन्य भारी बोकेर शहर बजार जाने भएकाले कक्षा कोठा खाली हुने गरेका हुन् ।

कमाई गरेर परिवारमा आर्थिक सहयोग गर्नु पर्ने र आफ्नो बर्षभरिको पढाई खर्च जुटाउनु पर्ने भएकाले बिद्यालय जाने रहर भएरपनि भारी बोक्नुपर्ने बाध्यता उनीहरुको छ । कतिपय बालबालिकाले विरामी बोकेर समेत पढाई खर्चको जोहो गर्ने गरेका छन् ।