बधाई आनन्दराम पौडेललाई

anandaram-paudel

नेपालप्लसमा निरन्तररुपमा लेख रचना लेख्नुहुने कवी, लेखक, विश्लेषक आनन्दराम पौडेल पुरस्क्रित हुनु भएको छ । उहाँ ‘लक्ष्मी पुरस्कार- २०७१’ ले सम्मानित हुनुभएको हो । उहाँ समालोचक तथा समाजसेवीपनि हुनुहुन्छ । लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा जयन्ति- १०६ समारोह कार्यक्रममा उहाँलाई सम्मानित गरिएको हो । फोटो-एल बी क्षेत्री

गुप्ताको सम्पूर्ण कागज र विमान टिकट बन्यो, नेपाल जाने तयारिमा

rajendra-gupta-malaysia

मलेसियामा घाइते भएर नेपाल फर्किने कागज र खर्च नभएर अलपत्र बनेका राजेन्द्र गुप्ताको सम्पूर्ण कागजपत्र बनेको छ । अमेरिकाका अनिल पाण्डेले उनलाई नेपाल पुग्ने विमान खर्चसमेत पठाइदिएपछी उनी नेपाल जान सबै कागजपत्र बनाएर तयार छन । हाल मलेशियाको विमानस्थल  नजिक एक जना नेपालीको घरमा बसिरहेका छन ।

लक्ष्मी जयन्ती: नित्यराज पाण्डेले देखेका “महाकवि देवकोटा”

  • डा. लेखनाथ काफ्ले / ताइपेइ, ताइवान 

नित्यराज पाण्डे, रत्ननिधि रेग्मी शुक्राचार्य र धोबीधारा

Dr Lekhnath kafle-taiwan-22121234दुई बर्ष अगाडी नेपाल जादा मेरा मित्र ज्यो. रत्ननिधि रेग्मी ‘शुक्राचार्य’ जो महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाका भक्त नै हुन र उनकै पथमा झ्याउरेमा नेपाली साहित्यको सेवा गरिरहेका छन् संग भेट भयो। उनले प्रस्ताव गरे आज म तपाईंलाई लक्ष्मी प्रसाद देवकोटाको घर र एकजना महत्वपूर्ण व्यक्ति संग भेट गराउदछु।

हामी पुग्यौं धोबीधारा महाकविको पुरानो घर जहाँ उनका छोरा बस्दछन र सामुन्ने थियो महाकवि देवकोटाका साहित्यिक कला संग्रहालय प्रतिष्ठान। सायद हामी बिना कुनै जानकारी त्यहाँ पुगेकोले होला हामीले बोलाउदा घरमा बस्ने कसैले आवाज त दिए तर तल आउने कष्ठ गरेनन। कबिजीको त्यो स्थान हामीहरुको लागि त तिर्थ नै थियो तर सायद हामी जस्ताहरुको भिडले उनीहरुको दैनिकीमा नकारात्मक असर पनि पर्ने संभावना पनि उतिकै थियो। हामीले केही थान फोटो खिच्यौँ र लाग्यौं कविजीका छिमेकी नित्यराज पाण्डेलाई भेट्न जो कविजीका सबै कुराहरुका साक्षी थिए एक छिमेकीको रुपमा, एक प्रशासकको रुपमा र एक साहित्य अनुरागीको रुपमा।

संस्मरण : उधारो भाइटिका

  • बस्नेत सागर 

basnet-sagarहामि तीनजना दाजुभाई लगालग जन्मेका हौँ ।  शुरुमा दाजु जन्मिदा स्वाभाविकै परिवारजन खुसि हुनुभयो । ममीले बताए अनुसार बुबाममिले म जन्मिनेबेलामा यो चै छोरी होस् अनि अरु नपाउने भनेर सल्लाह गर्नुभयो । तर म पनि छोरै भएछु । अझै हिम्मत नहारी लक्ष्मी भित्र्याउने ध्याउन्न । त्यति बेला मात्रै टुट्यो जब भाइ पनि छोरी भन्दाभन्दै छोरो नै भयो । धैर्यताको बाँध भत्कियो र दैवले हामीलाई चेलीको मायाले टुहुरो बनायो । मलाई दशबर्षको हुन्जेलसम्म तिहारमा भाइटिका पनि लगाउछन भन्ने थाहै थिएन । देउसी खेल्ने, पिङ खेल्ने, डाइस खेल्ने र पटका पड्काउने मात्रै होला भन्ने लाग्थ्यो । एउटा तिहारमा संगैको साथीले निधारको मध्यभागमा लामो सेतो धर्सोको माथि रंगीबिरंगी टिका र सयपत्री फूलको माला लगाएको देखेर मैले ममीलाई भनेको थिएँ मलाइ पनि यस्तै टिका लगाईदिनु ।

हुनत हाम्रा काकाबडाउका छोरीहरु प्रसस्तै थिए तर सानै भएको र हाम्रो खास आउजाउ नभएकोले त्योखाले प्रक्रिया पुग्न पाएको थिएन । ममीले मैले भनेको कुरा रुन्चे मुख लाउँदै हाम्रो छिमेकमा हुने हाम्रै थरिको दिदीलाई भन्नुभएछ । हामि घर अगाडिको पिङ खेल्दै थियौं । दिदीले भर्खरै आफ्ना दाजुभाइलाई टिका लगाइसक्नु भएको थियो र हामि पनि सोहि आसनमा लामबद्द भएर बस्यौं । जेठो र ठुलो हुनु भनेको सबैठाउँमा अगाडी हुन पाउनु हैन रहेछ । भाइ टिका लगाउनलाई कान्छो अगाडी बस्न पाईने रहेछ । आँफु त माइलो जसरि पनि बिचमै । 

नेपालप्लसको समाचार पढेपछि गुप्तालाइ खर्च दिने मनकारी भेटिए

Anil-pandey-usa

धनसम्पत्ती हुने मानिसहरु धेरै छन् । अमेरिकामैपनि थुप्रै नेपालीको आर्थिक स्तर उच्च छ । धन हुँदैमा सबै मनकारि हुँदैनन् । थोरै धन भएपनि कोहि साह्रै दयालु, मनकारि हुन्छन् । त्यस्तै मनकारिमा पर्छन् अमेरिकाको क्यालिफोर्नियास्थित अलमेडा निवासी अनिल पाण्डे । हिजो साँझ ढिलोगरि नेपालप्लसमा घाईते गुप्ता खर्चको अभाले दुतावाको सिँढीमा छट्पटाईरहेको, नेपाल जान खोज्दापनि रकमको अभावले जान नसकेको समाचार आएको थियो । त्यो देख्नासाथ आफैंले फोन गरेर लाग्ने खर्च दिने बचन दिएका अनिल पाण्डेले आजै वेस्टर्न युनियन मनी ट्रान्सफरबाट पाँच सय अमेरिकी डलर पठाइदिए । अब उनैको सहयोगले गर्दा गुप्ता नेपाल फर्किन पाउने भए ।

जाति घुस्दाको नजाति

  • किशोर श्रेष्ठ

maha-jatraअक्टोबर १६ तारिखको अबेर राती, न्यूयोर्कको रिजवुडस्थित भुबनेश्वर अधिकारीको घरमा एउटा भेला भयो, नेपालका चर्चित कलाकार हरिबंश आचार्यको उपस्थितिमा (मदनकृष्ण थाकेर सुत्न जानुभएकोले)। दुर्गा मन्दिर निर्माणार्थ म्यानहाटनमा दुई शो कार्यक्रम गर्ने । त्यसबापत कलाकार टोलीलाई २७ हजार डलर उपलब्ध गराउने सहमति जुट्यो । त्यतिन्जेल यसअघिका १६ वटै कार्यक्रमको अडियो, भिडियो रेकर्ड गर्न दिइएको थिएन । तैपनि ‘सुन्नमा आएअनुसार’ भन्दै जनजातिका उपाध्यक्ष मणि बाँग्देल र महासचिव मानबहादुर रानाले केरकार गरे-‘तपाइँहरुले देखाउने बाहुन बहादुर,नेवार बहादुर प्रहसन पहिचान र सँघीयता बिरोधी छ रे, हामी किन आउने,?’ हरिवंशले भन्नुभएछ-‘हामी परिवर्तनका निम्ति लडेका,त्यस्तो गरौँला ? नपत्याए भोलिको कार्यक्रम हेर्न आउनोस’।

मलेशियामा घाइते गुप्ता, “लौ न नेपाल पुर्‍याइदिनुस्” भन्दै रुँदै

rajendra-gupta-malaysia-1

सुन्दै मन रुन्छ, यि युवाको दुख र चित्कारको कहानीले । यतिखेर बर्डौली गाबिस कपिलबस्तुका यि राजेन्द्र गुप्ता मलेशियाको नेपाली दुतावासको ढोका बाहिर पल्टिरहेका छन् । हलचल गर्न नसकेर । उठ्न सक्दैनन् । उभिएर हिँड्ने त कुरै भएन । अहिले उनी घर पुग्न पाए हुन्थ्यो भनेर रुन्छन् । उनले उपचारका लागि आफैंले कोसिस गरेका रहेछन् । तर मलेशियाको बसाई अबैधानिक हुनाले उपचार गरिन्न भन्ने उनलाई थाह रहेछ । त्यसैले हरेक नेपालीसित उनी ‘लौ न मलाई जसरि हुन्छ घर पुर्याइदिने ब्यवस्था गरिदिनुस्” भन्दै रुने गर्छन् । तर उनलाई घर पुग्न खर्चले रोकेको छ । मनकारि नेपालीको दया र साथको खोजिमा उनी रगत बगाएर रुँदै कुरिरहेका छन् । 

धम्क्याएर ल्याएको पहिचान कति टिक्ला ?

maha-jatra

मदनक्रिष्ण श्रेष्ठ र हरिवंश आचार्य (मह जोडी) यतिखेर अमेरिकामा छन् । अमेरिकाका बिभिन्न शहरमा आफ्नो कला देखाइरहेका छन् । समय छैन, भ्याईन्न भन्दा भन्दैपनि त्यहाँका नेपालीले कर गरिगरि कार्यक्रम गरिदिन आग्रह गर्दै हद्दु पारेका छन् । त्यहिँ यस्ता नेपालीपनि देखिए, जसले राष्ट्रका यति चर्चित, धेरैले श्रदा, मान र आदर गर्ने कलाकारलाई अपमान गरे । त्योपनि राजनितिका नाममा । आफ्नो राजनितिक दुनो, निति र उद्देश्य सोझ्याउन । नेपालमा पहिचानसहितको संघियताबिरुद्द बोल्दैनौं भनेर जबर्जस्ति मुख थुन्न लगाएछन्, त्यहाँका अम्रिकाने नेपालीले । तर उनीहरुले सोच्नुपर्ने हो, यसरि धम्क्याएर ल्याएको पहिचानसहितको संघियता, गणतन्त्र, निति र प्रणाली कतिन्जेल टिक्छ ? कसको मनमा श्रद्दापूर्वक बस्छ ?

किस खाने समलिंगि बसबाट गलहत्याइए

Gay-couple-thrown-off-bus-for-kissing-on-the-bus

बेलायत मानव अधिकारमा अग्रणी छ भनिन्छ । छपनि । त्यहि कारणले हुनुपर्छ, त्यहाँ जोसित बिहे गर, जे खाउ, जस्तो लाउ सबै छुट छ । तर यहि साता लण्डनमा एक पुरुष समलिंगी जोडी (गे) हरुले बसभित्र चुम्बन गरे भन्दै तिनलाई बसबाट गलत्याइएको थियो । दक्षिणपूर्वी लण्डनको ब्ल्याकहेथ नजिक चल्ने ८९ नंबरको बसभित्र एक जोडी पुरुष समलिंगीले चुम्बन गरेको देखेपछि बसका चालकले बसबाट निकालिदिएका थिए । यसलाई सामाजिक अपमानका रुपला लिईएको छ । यो घटनाले बेलायतमा मात्रै होइन अन्य अन्तर्राष्ट्रिय मेडियामापनि चर्चा पाएको छ ।

जंगे पिल्लरको बेहाल

jange-pillarनेपाली भूभाग जलमग्न हुनु र जंगे पिलर यसरी गर्लम गर्लम ढल्नु । सशस्त्र प्रहरी ढलेको जंगे पिलरको मोवाइल फोटो रिपोर्टिङ गर्छ । वामदेवले सम्हालेको गृह मन्त्रालय त्यो फोटो फाइलमा थन्क्याएर चुपचाप बस्छ । यो बिजोग जंगे पिलरको होइन, नेपाल सरकारको हो । नेपालको हो । यसरी जंगे पिलर ढल्दै जानु भनेको नेपालको अस्तित्व ढल्दै जानु हो । किन नागरिक समाज, सभासदले सडक र संसदमा कुरा उठाउँदैनन् ? के भारतीयकरण भइसकेको हो त नेपाली नागरिक समाज र सभासदहरुको मानसिकता ? अलिकति पनि नेपालीत्व छ भने नेपाली भएकोमा गौरव हुनेहरुले जंगेपिलर ढलेको अथवा सीमा अतिक्रमण भएको यो बेहाल हेरेर बस्ने बेला हो त यो ?