बाबाका अगाडि छाती पिट्दै डाँको छोडेर किन रोईन यि युवती ?

img_0086

चितवनको कपिया गाउँ पुग्दा अनौठो घटना देखियो अगाडि कुर्सीमा पहेंलो वस्त्रधारी थिए तिनका छेउ छेउमा सहयोगी थिए दुई तिन जना ति पहेंलो वर्त्रधारीका अगाडि एक जना महिला डाँडो छोडेर रोएकि थि ईन बलिन्द्र आँसु झरेका थिए सानो गम्छाले आँसु पुछ्दै थि ईन रुँदै थि ईन उनी वरिपरि थुप्रै रमिते झैं हेरिरहेका थिए केहि महिला डाँको छोडेर रुनेका पछाडी लाममा थिए लाग्थ्यो, ति रुन हतारिएका छन् त्यसैले रुने पालो कुरेर उभिएका छन् ति। पहेंलो वस्त्रधारी बाबा भने मुसुमुसु मुस्कुराउँदै थिए

जंगल सफारीको वास्तबिक स्वाद लिने भए चितवनको मेघौली

img_0034

चितवनको मेघौलीमा पर्यटक लजहरु बनेका छन् । तिनमा वास्तबिक स्वाद लिन पाइन्छ । चितवनका आदिवासी थारु समूदायको जिवनशैली । गाढाको यातायात । खरका फुस्रा छाना । लालटिनको उज्यालो । वरिपरि झ्याउँकीरी कराउने । लज छेउमा कुलुकुलु पानीको आवाज । आधुनिक सवारी साधनको कुनै पहुँच हुन्न । चकमन्न रातमा मधुरो लालटिनको उज्यालो बालेर आकाशका तारा हेर्दै चन्द्रामासित आँखा जुधाएर रमाउन पाइन्छ । यस्तो ठाउँ जंगलको खास स्वाद, प्रक्रितिको वास्तविक जिवनलिला चाख्न पाइने । हो मेघौली अझैपनि त्यस्तै रहेछ ।

जुवामा हारेकि रानीको बिलौना र हराउँदै गएको जितिया गित

img_0076

तिज पर्व जस्तै हो थरुनीहरुको जितिया पर्व । यो पर्वमा थरुनीहरुले असाध्यै मिठो गित गाउँछन् । जितिया गित । झाम्टा न्रित्य देखाउँछन् । लगभग हिन्दू नारीको तिज जस्तै हो थरुनीहरुको जितिया पनि । ब्रत बस्छन् । नदीमा गएर नुहाउँछन् । मिठो परम्परागत, सांस्क्रितिक गित गाउँछन् । झाम्टा न्रित्य देखाउँछन् । तिजको गितभन्दा कम मिठो र कम मार्मिक हुन्न जितियाको गित । तर यो गित र न्रित्यपनि थारु समूदायबाट हराउँदै गएको छ ।

जाँडरक्सी, रक्तचाप र मधुमेहले गाउँ गाउँमा बिचल्ली, ईज्जत जोगाउन गुपचुप

beerकेहि वर्षकै बिचमा गाउँमा विकासे जाँड नराम्रोसित छिरेछ । बियर, भोड्का र रमको पहुँच धेरैका घरघरसम्म पुगेछ । कतार, दुबाई र साउदी अरेबिया नजाने घरनै छैन । कसैको घरमा त्यो छुटेमा युरोप, अमेरिका, जापान वा दक्षिण अमेरिकाभएपनि पुगेका छन् । उता दुखनै सहि, कमाई छ । केहि रकम घर भित्रिएको छ । घर घरमा नगदको चलखेल छ । त्यहि चलखेलले धेरैको ज्यान पनि लिइरहेको रहेछ ।

चुनाव हुने कहिलेकहिले छिर्यो गाउँ एमाले

uml-election-flagचुनाव हुने टुंगो छैन । चुनाव कहिले गर्ने भन्ने विषयमै दलहरु बिवादित छन् । संविधान संशोधन गर्ने र नगर्ने विषयमै दलहरुबिच बिबाद र टकराव छ । संविधान संशोधन गरेर निर्वाचनमा जाने कि सिधै निर्वाचनमा जाने विषयमै दलहरुको हलो अड्किएको छ । चुनाव जहिलेसुकै होस् । एमाले भने गाउँ छिरिसकेको छ ।

एमालेका नेता र कार्यकर्ताहरु यतिखेर गाउँ छिरेका छन् । नेताहरुले लगभग आफ्नो चुनाव क्षेत्रमा प्रचार प्रसार तिब्र पारेका छन् । त्यो प्रचार खुला छैन । झण्डा, नारा जुलुस र चुनावी नारा त दिएका छैनन् । तर एमालेका नेता गाउँ पसेर जनता भेट्न थालिसकेका छन् । तिनले जनतासित संवाद शुरु गरिसकेका छन् । संसदिय निर्वाचनमा अन्य दलभन्दा बाठा एमालेहरुले निर्वाचनको प्रसंग भने उठाएका छैनन् । अबको निर्वाचनमा हामीलाई मत दिनुहोला पनि भनेका छैनन् । तर गाउँका बाठा, बुझक्की र प्रभावशाली ब्यक्तिहरु छानेर तिसित सम्पर्क बढाउने, गाउँका समस्या सोध्ने र बुझ्ने गर्न थालेका छन् । धारो, पानी, बिजुली, सोलार, साना साना योजनाहरु सकेसम्म सरकार मार्फत सहयोग मागेर दिन थालेका छन् । महिलाहरुलाई सिलाईबुनाई, सांस्क्रितिक कार्यक्रमकालागि पोशाक, कम्प्युटर र अन्य सुबिधाहरु दिन, बाँड्न थालेका छन् । गाउँमा सडक, बत्ती र खानेपानीमा ध्यान दिएका छन् ।

विश्वकै सबैभन्दा ठूलो नेपाली भाषाको पुस्तकालय बाँसका घोंचाले पूनर्निर्माण

IMG_0009

विश्वकै सबैभन्दा ठूलो नेपाली भाषाका ग्रन्थहरु सुरक्षित रहेको पुस्तकालय । यस्तो पुस्तकालय बाँसका घोंचाहरुले जेलेर, अड्याएर पूनर्निर्माण भैरहेको छ भन्ने सुन्दा धेरैलाई अचम्म लाग्ला । अरु देशका विशाल पुस्तकालयहरु देख्नेलाई झनै अचम्म लाग्न सक्छ, मदन पुरस्कार पुस्तकालय बाँसका घोँचाहरुले बन्दै गरेको थाह पाउँदा । गतसाल गएको भूकम्पले यो पुस्तकालयलाईपनि क्षती पुर्‍याएपछि अहिले धमाधम बाँसका घोँचाहरुले अड्याएर यो पुस्तकालय बनिरहेको हो ।
बाँकी अंश…

सडकमा सूर्यास्त (फोटै फोटो)

IMG_0036

 

गाउँको हावापानी, स्वच्छ वातावरण र सफा मन मात्रै होइन । सूर्यास्तपनि सफा र चम्किलो हुने रहेछ । मैले आफ्नै गाउँ झुवानी, चितवनको हरियो धानखेतमा बसेर अस्ताउँदै गरेको सूर्य नियाल्दा यहि अनुभूती गरें । सडकमा ओर्लेको सूर्यास्त, धानखेत र बाँसको टुप्पोबाट अस्ताउन लर्कँदै गरेको सूर्यलाइ क्यामरामा जम्मा गरें ।

हिरोसीमा र नागासाकी आक्रमणलाई फर्केर हेर्दा

  • प्रेमबहादुर शाही

prem-bahadur-shahiजापानको हिरोसीमा र नागासाकी सहरमा अमेरिकाले आणविक बम खसाएको सात दर्शक पुगिसकेको छ । सन् १९४५ अगस्त ६ को विहान सवा ८ वर्जे इनोला गे’ नामक अमेरिकी बम वर्षक विमानले हिरोसीमानामा पहिलो आणविक बम खसालेको थियो । त्यसवेला संसारमा कहिल्यै नभएको मानिसहरुको एउटै चिहान भएको थियो । अमेरिकालाई लाग्यो हजारौंको संख्यामा जापानी नागरिकहरुको मृत्यु भईसक्दा जापान झुकेन ।

त्यसपछिपनि जापानी सैनिकले अमेरिकी सैनिकसँग घुँडा नटेकि झन निडर भएर युद्धको रणमैदानमा होमियो । अमेरिकाले ३ दिन पछि अर्को सहर नागासाकीमा दोस्रो आणविक वम खसाल्यो । बम विस्फोटको कारणले २ लाख ४६ हजार नागरिहरुले प्रत्यक्ष ज्यान गुमाए थिए भने ३६ हजार घाईते भएका थिए । दुईवटै सहरमा खसालिएको बलमे सहरमा आगोको मुस्लो उठ्न उठ्यो । विकिरणको मारमा साढे दुई किलोमिटर क्षेत्रका भवनहरु परे । जमिनको तापक्रम नै ४ हजार डिग्री सेन्टिगे्रट पुगेको थियो ।

तिज विशेष : सुन्ने भन्दा सुनाउने धेरै, दर्शक भन्दा मञ्चमा धेरै

 IMG_0069

                                           (मञ्चमा बस्ने र दर्शकको संख्या हेर्नुस्)

हिजो तिनको कार्यक्रम हेरौं भन्ने लाग्यो । विहानै चितवनको पर्सा, रत्ननगर टाँडी बजार, भरतपुर आ इपुग्दा तिजको लहर, गित गायन केहि थिएन गाउँ, चोक बजारमा कतै तिजका गित घन्किएको सुनिएन, नाचेको देखिएन । कालिका एफ एमले तिजको विशेष कार्यक्रम राखेको छ भन्ने सुनियो । फोन गरेर सोध्दा महाकलेश्वर मन्दिरमा तिज विशेष रहेछ । त्रिपाल भित्रको विशेष कार्यक्रम देख्दा अचम्म लाग्यो । मञ्च अगाडि उभिएर सुन्ने दर्शक जति थिए त्यसकै हाराहारीमा मञ्चमा थिए, विशेष पात्र, मञ्चमा उपस्थित विशेष महानुभावहरु । विशेष मन्तब्य दिनेपनि अचम्मको परिपाटी रहेछ । मञ्चमा आमन्त्रित विशेष पात्रपनि गज्जबका । भरतपुर र नारायणगाट क्षेत्रका लुगा ब्यापारी, बिजुली पसले, भाँडाकुँडा ब्यापारी, स्कूलका प्रिन्सिपल थिए। सामाजिक संस्था खोलेर बसेका त झन हुनेनै भए ।

प्रक्रिति संरक्षणमा बढ्दो छ वालवालिकाको चासो

IMG_0022

संरक्षणमा वालवालिकाको चासो, चाख र लगाव बढ्दो छ । हिजो चितवनको सौराहामा आठौं अन्तर्राष्ट्रिय गिद्द दिवस मनाईयो । कार्यक्रम चितवनमा रहेको बर्ड एजुकेशन सोसाईटीले आयोजना गरेको थियो । यो कार्यक्रममा पाका, जानेबुझेका, वातावरणमा चासो र चाख भएकाहरुको भन्दा वालवालिकाको उपस्थिति उत्शाहपूर्वक थियो । गिद्दहरुले वातावरणिय सन्तुलन, सफाईमा खेल्ने भूमिकाका बारेमा चरा विशेषज्ञले सुनाएका कुरा वालवालिकाले निर्धक्कले ध्यान दिएर सुने ।