बाढी पिडितलाई सहयोग गर्ने ? यहाँपनि छन् स्वच्छ मनका

kehi-garchhau

देशमा बाढि र पहिरोले हैरान पारेको छ । धेरै मानिस भागा भाग छन् । अघिल्लो साँझ जिन्दगीमा यो र त्यो गरौंला भनेर अनेक रहर साँचेर सुतेकाहरु बिहान नहुँदै घरबारबिहिन बनेका छन् । करोडपतीहरु बेघरबार र झुप्रो हुनेहरु त्यहि पनि गुमेर रुँदै भौंतारिएका छन् । यस्तो बेला जहाँ रहेपनि आँसु झार्दै हिँडेका मानिस देख्दा मन कटक्क हुन्छ । केहि सहयोग गरौं न भन्ने भावना हुन्छ । तर मेरो सहयोग दुरुपयोग हुन्छ कि ? दुख पाएकालाई आफूले गरेको सहयोगमाथि राजनिति पो हुन्छ कि ? यस्ता अनेक शंका पालेर आफूले गरेको सहयोग निस्वार्थ भावले दुखियाकहाँ कसले पुर्याउला भन्ने शंकामा हुनुहुन्छ भने धन्दा नमान्नुस् । “केहि गर्छौं” भन्ने यो समूह उचित हुन सक्छ । 

आश्चर्य पनि कस्ता कस्ता !

गौतम “उदय” / हवाई

hummingbird-beautiful-images-cool-hd-wallpapers

हमिंगबर्ड  : संसारको सबभन्दा साना चरा मध्येको एक हो । यसको सरदर तौल ६ ग्राम भन्दा पनि कम, र आयु ५ बर्ष जति हुन्छ । तर यसको शारीरिक तथा मानसिक शक्ति भने हामीले कल्पना पनि गर्न नसक्ने खालको हुन्छ । केही मात्रामा साना किराहरु खाए पनि यसको मुख्य आहार मधुरस (nectar) भनिने फूलको रस नै हो ।

आफैं बदलिएका आजका कम्युनिष्टहरू

सुभाष देवकोटा

writer-iconकुनै जमाना थियो, कम्युनिष्टहरू सिध्दान्त, व्यवहार, र आचरणका लागि पक्का मानिन्थे । पुष्पलालको त्याग, समर्पण, जनता सँगको उनको सम्वन्ध र व्यवहारबारे कसैले सुनाउँदा पनि हामी रोमाञ्चित हुन्थ्यौं । होचिमिन्हको तश्विरमुनी उभिएर कम्युनीष्टहरूले होचिमिन्ह जस्तै त्यागि, जनता प्रति समर्पित सादगी जिन्दगी बिताउने कसम खान्थे । जन गायक गोकुल जोशी, एक देव आले, विरेन राजवंशी, राम नाथ दहालहरू आदर्शका पात्र थिए । राजनीति व्यापारको विषय थिएन, राजनीति व्यक्तिगत स्वार्थ र सुखभोगको लागि थिएन । कम्युनिष्टहरूको राजनीति केवल जनताको सेवाको लागि थियो । जनताको मुक्तिको लागि थियो । राष्ट्रिय स्वधिनताको लागि थियो ।

सिद्दान्त उही हो । विचार उही हो । आजकाल कम्युनिष्टहरू विल्कुल वदलिएका छन् । कोही वहुदलिय जनवादी भएर बदलिएका छन् । कोही २१ औं शताव्दीको नयाँ जनवादी भएर बदलिएका छन् । कोही के भएर बदलिएका छन् । कोही के नाममा वदलिएका छन् । मार्क्सको मेनुफेष्टोलार्इ विचार मान्ने कम्युनिष्टहरू,होचिमिन्ह र पुष्पलाललार्इ गुरू थाप्ने कम्युनिष्टहरू ओवामा आदर्श मान्न थालेका छन् । राज नाथ र मोदीलार्इ गुरू थापेर अशिर्वाद लिन थालेका छन् । भैसी पुजा गरेर ग्रहशान्ति गराउन थालेका छन् । 

केका लागि घरिघरि नयाँ शक्तिको रटान ?

baburam-bhattarai-332123

डा बाबुराम भट्टराईले जहिलेपनि नयाँ शक्ति नयाँ शक्ति भनेको, लेखेको देखिन्छ । आज फेरि भनेछन् “एमाओवादी भित्रको वहस कुनै ब्यक्तिगत झगडा वा पदको भागबण्डानिम्ति नभएर विचार, राजनीति र संगठनको विकास र रुपान्तरण सहित नयाँ शक्तिको निर्माणको निम्ति हो ।” भट्टराईले नयाँ शक्तिको रटान त लगाउँछन् तर उनको नयाँ शक्ति कस्तो हो ? कसको नेत्रित्व हो ? कहाँका मानिस आउने हुन् नयाँ शक्ति निर्माणकालागि ? के हो नयाँ ? बिचार, निति र आदर्श नयाँ कि उहि पुराना नेताहरुबाट आएको नयाँ नेत्रित्व ? उनले कहिँकतै स्पष्ठ पार्न सकेका छैनन् । या त एकिक्रित नेकपा माओवादीमा नयाँ नेत्रित्व छानिए नयाँ शक्ति त्यसैलाई मानेका हुन् डा सापले ? 

डनवादका पक्षमा एमाले नाटक

uml-support-for-chari-don

दिनेश अधिकारी नामका ‘चरी डन’ मारिए । प्रहरीले दोहोरो भिडन्तमा मारिएको दाबी गरेको छ । उनी नेकपा (एमाले) कै स्थानिय नेता बनाइएका थिए । एमालेकै सरकार छ । ग्रिह मन्त्री एमालेकै छ । एमाले पार्टीकै कार्यकर्ता । तर एमालेकै अर्काथरी कार्यकर्ता सडकमा उत्रिएर जात्रा देखाउँछन् । सडक बन्द गर्छन् । जनतालाई सास्ति दिन्छन् । चरीले एमालेकै संरक्षणमा अरुको हत्या गर्दा चुँक्कसम्म नबोलेका कार्यकर्ता डनको हत्या हुनासाथ सडकमा उत्रिए । अझ बिभिन्न अपराधिक घटनामा संलग्नलाई शहिद घोषणा गर्नुपर्ने माग राखेर सार्वजनिक स्थलमा उत्रिएर शहिद शब्द र मर्मकै बेइज्जती गरेका छन् । एउटा अपराधीका विषयमा सिंगो राष्ट्र बिभाजित भएको छ । राष्ट्रको ध्यान डनबादतिर तानेका छन् । 

मध्यराति सुटुक्क किन नेपाल आयो त्यो जहाज ?

nepalplus-logo1सत्र वर्षपछि छिमेकबाट ठूला पाहुना आए र नेपालीको मन जितेर फर्किए । अहिले सबैतिर यसैको चर्चा छ तर उनले आइतबार काठमाडौं टेकेकै मध्यराति त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ओर्लिएको भारतीय वायुसेनाको ठ्याक्क दुरुस्तै विमान कुन प्रयोजनका निम्ति आयो र त्यसको पनि केही समयअगाडि सिन्धुपाल्चोकको प्राकृतिक प्रकोपमा नेपाललाई साथ दिन उतैबाट आएको एक अर्को विज्ञ टोलीको प्रवेशप्रति नेपाली सेनाले किन घोर आपत्ति प्रकट ग¥यो भन्नेबारे चाहिँ धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ ।

के प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी चढेको बोइङ ७३७ (इण्डिया फोक्स्टर चार्ली ०५४)मा कुनै प्राविधिक खराबी देखिएको हो ? उस्तै रङ रुपको ट्वीन (जुम्ल्याहा) जहाज रातारात झिकाइनुको मतलब सोमबार पाहुनालाई त्यसैमा फर्काउने योजना त थिएन ? सिन्धुपाल्चोकमा पहिरो झरेर सुनकोशी थुनिँदा त्यसले विकराल बाढीको रुप लिएर चतरा हुँदै बिहारसम्मैै भ्याउने खतरा देखा परेपछि नेपाल सरकारले राष्ट्रिय विपद् घोषणा गरी छिमेकी राष्ट्रहरुसँग मद्दत मागेको थियो । सोहीअनुरुप सि १३० जहाजमा ५ जना विपद् व्यवस्थापकहरु दक्षिणबाट नेपाल आए भने प्रधानमन्त्री चढ्ने खालको अर्को जहाजमा १२ जना मध्यराति नेपाल ओर्लिए । त्यसमा आएकाहरुले दुई घण्टा लगाएर आफ्ना प्रधानमन्त्री चढेको जहाज मर्मत गरे । अस्ति साँझ मोदीले नेपाल छाड्नु २५ मीनेटअगाडि मात्रै उक्त जहाज दिल्लीतर्फ उड्यो । विपद् व्यवस्थापकहरु चाहिँ हिँजो बुलेटप्रुफ २ वटा कार र फ्रिक्वेन्सी जामर जीपसँगै रुसनिर्मित इलुसिन जहाजबाट स्वदेश फिर्ता भए । गृह मन्त्रालयअन्तर्गतको बिपद् व्यवस्थापन समितिले प्राकृतिक प्रकोपको भयावहतालाई ध्यानमा राख्दै भारत र चीनसँग सहयोग मागेको पृष्ठभूमिमा राजनीतिक तहको सहमतिअनुरुप दक्षिणबाट टोली आउन लागेको सूचना प्राप्त हुनासाथ सेनापति गौरव समशेरले आपत्ति जनाएका हुन् । 

नानीको नागपञ्चमी

आनन्दराम पौडेल 

anandaram-paudel-33434साउन १६ गते बिहान दुइजनाले, ‘नागपञ्चमी आजै हो र ?’ भनेर शङ्का गरे । ‘हो’, र ‘होइन’ मा विवाद परेपछि नानीले कान्तिपुर (राष्ट्रिय दैनिक) किनेर ल्याइन् । ‘आज नागपञ्चमी होभने कान्तिपुरले भनिहाल्छ नि’  भन्नथाले । कान्तिपुरको हरेक पन्नाको प्रत्येक पेज पल्टाए । छापिएका समाचारका शीर्षकहरु पढ्दैगए । त्यहाँ ८ महिनाअघि ऋत्विक रोशनसँग छुट्टिएकी र ४ महिनाअघि डाइभोर्स गरेकी सुजैनले ऋत्विकसँग रकम माँगिन् भन्ने समाचार ठूलै स्पेस दिएर फोटोसहित् प्रकाशित भएको छ । हेरिरहुँजस्ती राम्री देखिनका लागि बिहान यस्तो दल्नुपर्छ,  दिउँसो यो घस्नुपर्छ र साँझ यो लोपर्नुपर्छ भनेर दिपाश्री निरौला,  इन्दिरा जोशी,  करिश्मा मानन्धरहरुले सुनाएका अनुभवका वर्णनले एकतिहाइ पेज ढाकेको छ ।

अर्को पेजमा ठट्टामस्करी गरिरहेकी ल्हाक्पा शेर्पा र सन्ध्या केसी नामकी दुइटी नवयुवतीको फोटो छ । त्यही पेजमा हातले मोवाइल खेलाइरहेकी,  तर नजर अन्तै लगाएकी जेनिशा मोक्तान नामकी नवयुवतीको ठूलो फोटो छ । धनाढ्य व्यापारी सुरेन्द्र मालाकार र रामकृष्ण प्रसाईं दुइजना सँगै उभिन आइपुगेको बेलामा खिंचिएको फोटो छ ।

कठैबरा, आफ्नै सहधर्मिणीलाइ !!

आनन्दराम पौडेल

journalist-ananda-ram-paudel-32345“तपाईंलाइ त ११ बर्ष कैद ठेकिएछ ?”  नन्दरामले पहिलो प्रश्न राखे । “त्यतिमात्र होइन, ५५ हजार जरिवाना र क्षतिपूर्तिको समेत् आदेश भएको छ ।” दीपक पण्डितले भने । दीपक पण्डितले आफ्नै श्रीमतिलाइ बेश्यावृत्तिमा लगाएको चर्चा सुनेकै बेलामा नन्दराम अचम्मित भएको थियो । पत्याउनै गाह्रो परेको थियो। कौतुहल र जिज्ञाशाले चिमोटिरह्यो । यो दिपक पण्डित कहाँ भेटिन्छन् भनेर सोधखोज गर्यो,  र पत्ता लगायो । जिल्ला प्रहरी कार्यालय, भक्तपुर अन्तर्गत प्रहरी हिरासतमा रहेछ । त्यहीं गएर भेट्यो। मुद्दाको किनारा नलागुञ्जेल वकीलले केही नबोल्नु भनेकाले दीपकले बोल्न चाहेनन् । साउन १२ गते मङ्गलबारका दिन भक्तपुर जिल्ला अदालतका न्यायाधीश नागेन्द्रलाल कर्णको इजलाशले फैसला गरेपछि दीपकजी बल्ल नन्दरामसँग वात मार्न राजी भए ।
“के तपाईंले आफ्नी पत्नीलाइ बेश्यावृत्तिमा लगाउनुभएको हो ?”  नन्दरामले कौतुहल मेटाउन चाहे ।
“हो ।”  दीपकले दबेको स्वरमा बिस्तारै बोले ।
“बेश्यालयमा लगेर बेच्नुभएको कि ?”
“हैन, आफैंले बेश्यावृत्तिमा लगाउँथें ।”

रोजा पार्क : नागरिक अधिकारकी जननी

रन्जु मार्ग

ranju-acharya-009089भनिन्छ, समाजमा परिबर्तन गर्नु छ  भने शुरुवात आफै बाट गर्नु पर्छ ।  यस कुराको पुस्टि  विश्वका महान व्यक्तिहरुको जीवन संघर्ष र उत्सर्गबाट प्रमाणीत भैसकेको छ । उनीहरुको जीवनी अध्ययन गर्ने हो भने उनीहरुले आफ्नो व्यक्तिगत जिन्दगीको प्रवाह समेत नगरी समाज अनिराष्ट्रको हितको लागि आफ्नो सम्पूर्ण जीवन समर्पित गरेको पाइञ्छ  । उनीहरु आफ्नो सुख सुबिधा  भन्दा पनि सामुहिक भलाईको लागि आफ्नोतनमन दिएर लागी परेका हुन्छन ।समाजलाइ नयाँ गति दिने यस्ता व्यक्तिहरु मध्येकी  एक हुन् ‘रोजा पार्क ‘ । जसलाई अमेरिका थिइन्’नागरिकअधिकारकी जननी ‘को रुपमा सबैले चिन्ने गर्दछन । उनले आफ्नो सम्पूर्ण जीवन ‘अधिकार र मुक्ति ‘को लागि समर्पित गरेकी थिइन् । रोजा पार्कको जन्म सन् 1913  फेब्रुवरी 4 मा Tuskegee  Alabamaमा भएको थियो  । उनि अफ्रिकन -अमेरिकन महिला थिइन् । सानैमा आफ्नाआमा बुवा छुट्टिएको कारण उनको बाल्यकाल मावलीमा बितेको थियॊ  । त्यही नै उनले स्कुले शिक्षा लिएकी थिइन् ।

मोदी भाषण, नेपालको समस्या र भारतीय बहस

bharat-dahal

भरत दहाल

१ – नरेन्द्र मोदीले औपचारीकतामैं भएपनि सबै पहल कदमीको जिम्मा यहाँका शासकहरूको हातमा छोडिदिएका छन्। एउटा कुशल खेलाडीले प्रयोग गर्ने शैलि यहि हो । अब नेपालका शासकहरूले सिमाना, अतिक्रमित भूमी, १९५० को संन्धि, हतियार संझौता, असमान नदि संझौताहरू, समुद्री नाकासम्मको बाटो, खुला सिमाना, सिमाबर्ति गैर कानूनी बाँधहरूको उत्पात आदि स्थायी प्रकारका समस्याहरूका बारेमा आम विज्ञहरूसंग बहस चलाएर प्रस्ताव लैजानु पर्छ । यसबाट नै “मोदी मोदी” गर्ने आश्रित जमातका बीचमा मोदीको चिल्लो भाषण असलि परिक्षण हुनेछ । भित्रि नियत त परिक्षणबाट थाहा पार्इन्छ । तर बाहिरबाट भारतलार्इ भन्ने धेरै ठाउँ उनले दिएका छैनन् ।

२ – संसदमा मोदीको भाषा र प्रस्तुति राम्रो देखिएको छ । उनले धर्म निरपेक्षताप्रतिमौन रहेर काशी र पशुपतिका कुरा गर्दै हिन्दू मनोविज्ञान आकर्षित गर्ने प्रयास गरेका छन्, जो खतरनाक छ । भारतको आवश्यकताका रूपमा जलश्रोत र रामदेवको पतञ्जलि कंपनीका लागि जडिबुटीमा ध्यान केन्द्रीत हुनु मोदी भाषणको मूख्य विशेषता हो । हाल नेपालको विद्युत अभाव आफूले पूरा गरिदिने र १० बर्षपछि नेपालले भारतकाे अँध्यारो हटार्इदिने उनको कुराले भारत कुटनीतिक भाषामा नेपालकाे सबै पानी मागिरहेको छ भन्ने प्रष्टसंग बुझिन्छ, किनकि सबै पानीको अभावमा मोदीको अपेक्षा पूरा हुँदैन । यो यस अगाडी विवादमा आएको उर्जा तथा जलश्रोत संझौताको प्रस्तावकै अब्यक्त अभिव्यक्ति हो ।