धेरै भएरपनि चाल नपाएका हामी, थोरै हुँदापनि चाल पाउनाले सम्पन्न बनेका स्विस

red_train_pine_snow_covered_mountains_switzerland_postcard-r5785adce4fca48fbba55825add11a4d8_vgbaq_8byvr_512
नेपाललाई स्विजरल्याण्ड बनाउने भन्छन् हाम्रा नेता । झट्ट हेर्दा नेपाल जस्तैपनि लाग्छ स्विजरल्याण्ड । यहाँपनि विविध भाषा छन् । संस्क्रिति भिन्न भिन्न छ । पहाड छन् हाम्रो मुलुकमा जस्तै । हिमाल राजधानी वा यहाँका अन्य शहरबाटपनि नाकै अगाडि देखिन्छन् । हाम्रो देशका शहरबाट हिमाल देखिए जस्तै । पहाडमा घोडा, भेडा र च्याङ्ग्राहरु चरेको देखिन्छ । भिरको छेउछेवै गाडी कुद्छन् । खसिएला जस्तो लाग्छ । हिमालमा हाम्रामा झैं तालहरु छन् । हिम नदीको आवाज उसैगरि आउँछ । तर यत्ति भएपनि स्विजरल्याण्डको सेवा, सुबिधा, विकास, प्रविधी र संरचना नेपालको जस्तो छैन । भूपरिवेष्ठित मुलुक भनेर नेपाल र स्विजरल्याण्डलाई के तुलना गर्नु ? हाम्रोमा राजधानी छिचोल्ने राजमार्गपनि खोबिल्टा परेर, फाटेका, भंगाला परेका छन् । तर स्विजरल्याण्डमा हिउँका शिरमाथिबाट रेल दगुर्छन् । चढ्नपनि डर लाग्ने पहाडका खोंचबाट राता रेलहरु धक नमानी दगुर्ने गर्छन् ।
स्विजरल्याण्डको पिलाटस, स्तान्, रिगी, जेरमात, गुटाननेन, ब्रियन्ज, लोकार्नो, ब्रेईल, फेल्दिस, ग्रिन्डलवाल्ड, आरोसा लगायत झण्डै एक दर्जन भन्डा बढि ठाउँमा भिरभिरै रेलहरु चल्छन् । आधुनिक रेल । तिनमा चढ्दा कहाली लाग्छ । ठाडो, नाक धसिने भिरबाट दगुर्छन् ति रेल । रेलमा बस्दा ओर्लिन लागेको रेलको सिटबाट खसिएला जस्तो लाग्छ ।

शेर्पा, गुरुङ, मगरको जस्तो स्विजरल्याण्डमा टोनी हेगनको घर

katrin-monica-photos 150

स्विस भूगर्वबिद टोनी हेगनले नेपाललाई कर्मथलो बनाए । सन् १९५० मा स्विस डेभलप्मेन्ट प्रोजेक्टको तर्फबाट उनी पहिलो पटक नेपाल पुगेका थिए । त्यो बेला उनका आँखा खुले, अचम्मित भए नेपाल देखेर । त्यसपछि उनले थाले पैदलमा नेपालका बिकट हिमाली र पहाडी क्षेत्रको यात्रा । उनले नेपालमा १४ हजार किमी जति क्षेत्र पैदलमै डुले, खोजि गर्दै । उनलाई एक सफल अन्वेषकका रुपमा लिन्छन् स्विसहरुले । नेपालको खोजका लागि एक पायोनियर । उनी स्विजरल्याण्डको लुजेर्न जन्मिएपनि पछि लेन्जरहाईड () मा बसाई सरे । उतै बसे । लेन्जेरहाईड स्विजरल्याण्डको हिमाली क्षेत्र हो । यहाँबाट नजिकै पर्छ, सेन्ट मोरिज । यो स्विजरल्याण्डको हुनेखाने, लेखकहरु, गायककार, संगितकार बस्ने थलो हो । महँगो थलो । पर्यटकको भिड लाग्ने । लेन्जरहाईटमापनि उनले लगभग नेपाली पाराको घर बनाएछन् । तर उनको घरभित्र पसेपछि भने नेपालका शेर्पा, गुरुङ, मगरको घरभित्र पसेजस्तो लाग्ने ।

०१५ को अन्तिम सूर्यास्त, नयाँ वर्ष २०१६ को शुभकामना

DSC07574

यि तस्विरहरु सन् २०१५ मा लिएका हुन् । अर्थात् अब यि सूर्यास्त सन् २०१५ का अन्तिम हुने छन् । अब सूर्यले सन् २०१६ लाई प्रकाश छर्ने छ । तस्विर नवलपरासीको होमस्टे क्षेत्र अमलटारीमा लिएका हुन् । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रबाट बिलाउँदै गरेको सूर्य । 

स्विजरल्याण्डमापनि माछापुच्छ्रे र धौलागिरी

katrin-monica-photos 103

हाम्रा माछापुच्छ्रे र धौलागिरी हिमाल स्विजरल्याण्डमापनि छन् । नेपाल घुम्ने स्विसहरुको मन् मनमा त छँदै छन् । तिनले खिचेका तस्विरपनि घर, कार्यालय, बिस्तारा माथि र अनेक ठाउँमा त झुण्डिएकै छन् । तर हाम्रै माछापुच्छ्रे र हामी नेपालीकै धौलागिरी नाम अहिले स्विजरल्याण्डमा प्रसिद्द हुँदै छन् । यो कुनै सरकारी तवरबाट नामाकरण गरिएको त हैन नै । 

मधेशवादको रहस्य : प्रदेश मागेको नभइ नेपालको संबिधानलाईनै तराइ अलग्याउन आधार बनाउने खेल

– मदन बज्राचार्य

writer_iconभारतलाई नभैनहुने पानी बिजुलीको पर्याप्त स्रोत समेतेको नेपालको तराईलाई इन्दिरा गान्धिको समयमा सिक्किम जस्तै भारतमा मिलाउने योजना बनेको थियो । यो कुरा भारतकै गुप्ट्चर संस्था “र” को पुर्व अधिकारिले आफ्नो कितावमै उल्लेख गरेकाले आज सबैले जानिनै सके भारतको स्वार्थ । २००७ साल पछी नेपालमा नागरिकहरुले बिस्थापित गर्न खोजेको मोहन शम्शेरकै नेत्रित्वमा काङ्रेस राणाको मिलिजुली सरकार लाद्यो । र अनेक सर्त राखेर भारतले नेपाल माथि सन् १९५० को सन्धि लाद्यो । कोशी, गण्डकीमा आफ्नो आधिपत्य् जमायो । भारतमुखीनेताहरु मात्रै प्रधान मन्त्री बन्न सक्ने अवस्था शिर्जना गरेर महाकाली सन्धि पनि गरायो । बिहारबाट तराइ पसेका लाखौं बिहारिलाई नेपालको नागरिकता समेत् दिलायो। यि सबै कुरालाई बिचार गर्ने हो भने कास्मिर जस्तै सेना प्रयोग गरेर कब्जा गर्न नेपाललाई नसकिने भएकोले भारतमा बिलय् हुन चाहनेको बहुमत बनाएर तराईलाइ नेपालबाट अलग्गिन सकिने अवस्थामा पुर्याउने षड्यन्त्र २००७ साल देखिनै रचेको देखिन्छ ।

ग्रीसमा भेटियो “एभरेस्ट”

– जिवा लामिछाने

1934388_460821414126464_8434846000361959282_n

ग्रीसमा जताततै “एभरेस्ट” नामको फास्टफुड चेन रेस्टुरेन्ट देख्दा खुशी र आश्चर्य दुवै लाग्यो ! खुशी यस अर्थमा कि यहि फूड चेन रेस्टुरेन्टका कारण नेपालको नाम यहाँ प्राय: सबैले सुनेका रहेछन ! हामी नेपाली हौँ भन्दा अरु युरोपेली मुलुकमा झैं नेपल्स (?) भन्दै लेघ्रो तानेको यहाँ हामीले कतै देखेनौं ! आश्चर्य यस अर्थमा कि हामी सबैले सान र गौरब महशुस गर्ने यो नाम बिदेशी नागरिकले यहाँ ५० बर्ष अघि नै प्याटेन्ट गरिसकेका रहेछन ! जर्ज नाम गरेका एकजना ब्रिटिश सर्वेयर जनरलको यो थर हामीले आफ्नै पेवा मात्रै हो भन्न पनि सायद नमिल्ने होला ! ( न्युजिल्यान्डका एक नागरिकले प्याटेन्ट गरेको काठमांडू नामको सिड्नीको एउटा प्रसिद्द कपडा पसलमा केहि बर्ष अघि बिन्दिताले शपींग गरेकी थिईन )

फ्रान्सको राजनितीलाइ नियाल्दा

-शशी पौडेल
shashi- poudel-london-112.jpegगतहप्ता आइतबारका दिन सत्तरीलाख (सात मिलियन) फ्रेन्चहरुले फ्रान्सको क्षेत्रीय निर्बाचनमा अति दक्षिणपन्थी पार्टी फ्रन्ट नेशनललाइ भोट दिए । फ्रान्सको इतिहाँसमा कुनै पनि अति दक्षिणपन्थी पार्टीले यति धेरै भोट ल्याएको थिएन । तर फ्रान्सको राष्ट्रपतिको निर्बाचनमा भने राष्ट्रपति पदमा बिजयी हुन एककरोड सत्तरीलाख अर्थता सत्र मिलियन भोट प्राप्त गर्न सक्नु पर्छ । त्यसैले फ्रान्सलाइ अझैपनि अति दक्षिणपन्थीको खतरा नआइसकेको भनेर चित्त बुभाउने ठाउ रहेको छ । यद्यपी फ्रान्सेली मेडियाले मात्र होइन कि अंग्रजी, स्पानिस एवं जर्मन मेडियाहरुले युरोपमा १९३३ साल फर्कन लागेको भनेर टिका टिप्पणी गरेका थिए ।

गत हप्ताको पेरिसबाट बिश्वभर आएको शन्देश फ्रान्समा नाजीहरुको उदय भएको भन्ने थियो । पहिले आतंक, त्यसपछि इमर्जेन्सी अनि त्यस पछि फ्रान्सको इतिहासमै रेकर्ड कायम गरेर अति दक्षिणपन्थीहरुले प्राप्त गरेको मत । नोबेम्बर र डिसेम्बर महिना फ्रान्सलाइ यस्तै यस्तै दुखद समाचारले बिश्वभर फेरी चर्चामा ल्यायो । तर फ्रान्सका ठुला पार्टीहरु भने केही भएको थिएन भनेजस्तो गरी प्रस्तुत भैरहेका छन् । यसबाट के बुझिन्छ भने मानौं फ्रन्ट नेशनलको यो ठुलो मत बरु आगामी २०१७ सालमा हुने राष्ट्रपतिको निर्बाचनमा उपयोग हुनसक्ने सम्भावना देखिरहेका छन् ।

सूचना लुकाउने फ्रान्सेली मेडिया

  • ददि सापकोटा

Bernard+Henri+Levy+Charlie+Hebdo+First+Team+ZcyfmstkEM2l

‘हेल्लो म साईद काउची हो । हामी सरकारसित झुक्दैनौं । माफीपनि माग्दैनौं । हामीलाई यहाँ छौं भनेर छिटो पुलिसलाई खबर गरिदिनुस् न । हामी अल्लाका नाममा मर्छौं तर शरण पर्दैनौं ।’ दर्जन पत्रकार मारेको आतंककारीले कुनै पत्रीकामा फोन गरेर यसो भने हामी के गर्थ्यौं होला ? अवश्यैपनि ब्रेकिङ न्युज भन्दै खुब प्रचार हुनथाल्थ्यो । मख्ख पर्थ्यौं हामी । यही समाचार अन्य रेडियो र टिभीले फुक्न थालिहाल्थे । तर फ्रान्सेली मेडियाले यो सूचना लुकाए । 

नेपालमा भूकम्पपछिको अवस्था – मोर्चा र वर्कर्स पार्टीको बेल्जियममा संयुक्त कार्यक्रम

  • प्रेम पाठक / बेल्जियम

12380376_1115103241848229_387782389_n

बेल्जियममा सधैं नेपालीका कार्यक्रम सुनिन्छन् । कलाकार आएको । नाचगान गरेको । चौरमा गएर मासु पोलेर खाएको । तिज र जनै पूर्णीमामा सम्म मनाएको । बौद्दिक, नेपालबारे बिदेशीलाई जानकारि दिने । नेपालको अवस्थाबारे सिकाउने । बेल्जियमका नागरिकसित नेपाली समाजलाई घुलमिल गराउने कार्यक्रम सुनिँदैनन् । तर यो पटक नेपाली जनप्रगतिशिल मोर्चाले बेल्जिक नागरिकलाईनै लक्षित गरेर गज्जबको कार्यक्रम गर्‍यो । नेपाली परिकार खुवाएर नेपालको सांस्क्रितिक पाटोको एक भागलाईपनि  पहिचान गराउने । गएको आइतवार बेल्जियममा रहेको नेपाली जनप्रगतिशिल मोर्चाले त्यहाँको वर्कर्स पार्टीसित मिलेर नेपालमा भूकम्प गएपछि र हालको अवस्था के छ भन्ने बारेमा छलफल गराउने, डकुमेन्ट्री देखाएर बेल्जिक नागरिकलाई नेपालको पछिल्लो अवस्थाबारे जानकारि गराएको छ ।

ब्रह्माण्ड तात्नुको असर – उम्लेको ताप्केमा जिउँदो भ्यागुतो

  • ददि सापकोटा

frog

ताप्केमा भकभकी पानी उम्लेको छ । त्यसमा एउटा भ्यागुता राखिदिँदा के गर्ला ? छट्पटिन्छ, सहनै नसकेर । तत्कालै उफ्रीएर भाग्ने कोसिस गर्छ । तर चिसो पानीको ताप्केमा भ्यागुता राखिदिएर मन्द आगोमाथी ताप्के बसालिदिनुस् त के गर्ला ? उ ताप्केमै बसिरहन्छ । किनकि मन्द गतीमा ताप्के तात्दै जाँदा उसको शरिरले पानी तातेको मेसो पाउँदैन । सहँदै जान्छ । तर उसको शरिर तातोले बिस्तारै गलाउँदै लैजान्छ । अन्तत: हलचल गर्नै नसक्ने भएर ताप्केभित्रै मर्छ । हो, अहिले ब्रह्माण्डमा भैरहेको तापक्रम ब्रिद्दीलेपनि हामी मानव जाति र अन्य जिवजन्तुलाई यस्तै असर पारिरहेको छ । अर्थात् चिसो पानीको ताप्केमा भ्यागुता राखेर मन्द तातो लगाए जस्तै ।