किन लगाए मोदीले पाँच सय र हजारका भारु नोटमा प्रतिबन्ध ?

  • अंगराज तिमिल्सिना

14938289_10155180001462565_4945934297477418236_n

अमेरीकामा राष्ट्रपतीय चुनाबको रौनक छ भने भारतमा ठूला भारु नोटको बन्देजले सारा भारतै तताएको छ (अ र्थात संयोगले अमेरिकनहरू भोट गन्दै भने भारतीयहरु नोट गन्दै) । यस बिषयमा चासो भएकालाई (र नभएकालाई समेत) मेरो फेसबूक पोस्टिङ यस प्रकार छ :

भारतमा ५०० र १००० का नोट बन्द गर्ने कुरा केही समय देखी चल्दै आएको थियो र मोदीले राष्ट्रीय टेलिभिजन मार्फत धोषणा गरी छोडे । भारतमा ८० प्रतिसत जती मुद्राचलन ५०० र १००० का नोटले हुने गर्थ्यो ।

घर धान्ने महिला

img_0006
सम्पन्न परिवारको प्रसंग अलग होला । धनाढ्यहरुको परिवारमा सायद महिलाहरु आर्थिक आय आर्जनमा कम भूमिका खेल्दा हुन् । पुरुषहरुले मनग्गे कमाएर घरको आर्थिक पाटो पुरा गरिदिँदा हुन् । तर मध्यम र न्युन वर्गका परिवारमा भने घर धान्ने महिलाहरु रहेछन् । यो वर्गका परिवारमा पुरुषहरुको कमाईले मात्रै घर धानिन्न । पुरुषहरुले घर खर्च धान्नेगरि कमाउन सक्दैनन् । त्यसैले मध्यम र न्युन वर्गका परिवारको घर धान्ने महिलाहरु हुन् ।

विमानको झ्यालबाट हिमाली यात्रा

img_0022

हिमाल देख्न रहर गर्ने । समय नभएका, शारिरिक रुपलेपनि अशक्तहरुकालागि विकल्प हुनसक्छ, विमानकै झ्यालबाट हिमालहरुको द्रिष्य हेर्ने । उत्तरदेखि दक्षिणसम्मै लम्तन्न तन्किएका हिमाली द्रिष्यहरुको स्वाद लिन काठमाडौं देखि पोखरा वा पोखराबाट काठमाडौंसम्मको विमान यात्रा गरेपनि हाम्रा सुन्दर हिमालहरु नजिकै देख्न सकिन्छ । करिब २७ मिनेटमा पोखराबाट साना विअंअनहरुले काठमाडौं ल्याउँछन् । वा काठमाडौंबाट पोखरा पुर्‍याउँछन् । गणेश हिमाल, बुद्द, लमजुङ, टुकुचे, शैलुङदेखि उता अप्पपूर्ण क्षेत्रका सबैजसो हिमाल देख्न सकिन्छ, विमानकै झ्यालबाट । त्यतिमात्रै होइन, विमान उडेका बेला पोखरा र काठमाडौं शहर, यस वरिपरिका गाउँ, पहाडहरुको सुन्दरतापनि चाख्न पाइन्छ । पोखराबाट काठमाडौं फर्किँदा हामीले यहि स्वाद लियौं, गत हप्ता  ।

कविता : मुगुकी आमा

– गोपीचन्द्र कार्की / रारा ,मुगु
gopichandra-karki
यता पहाड, उता पहाड
देवदारका घना पहाड
उत्तरतिर कान्जिरोवा हिमाल
वीचमा रहिछ्यौ तिमी रारा ताल ।

बिध्यालयको उन्नती गर्न पूर्व बिध्यार्थी र शिक्षकहरुको भेला

img_0016

हाम्रो स्कूलमा राजनिति बढि भो । हाम्रो बिध्यालयको स्तर खस्कियो । हाम्रो बिध्यालयका गतिला र सक्ने बिध्यार्थी कोहि पढ्दैन, सबै शहरका निजि स्कूलतिर गए । गरिबका बिध्यार्थी मात्रै पढ्छन् भनेर स्कूलको हालत चौपट भयो । झुवानी माविमा राजनिति बढि भयो, पढाई भएन । सरहरु बिध्यालयमा पढाउने समयमै अनुपस्थित हुन थाले, मनपरि चल्यो । लामो समयदेखि यस्ता गुनासा सुनिएका थिए । तर कसले के गर्ने ? यि गुनासामा कति सत्यता होला ? प्रविधी र पहुँच, उपकरण र प्रविधी कम भएका बेला भन्दा बिध्यालयको संरचना र हैशियत सुध्रिएका बेला पढाईको स्तर अझ बढ्नु पर्नेमा किन खस्कियो ? यस्ता विषयहरु निकै लामो समयदेखि चर्चामा रहे । झुवानी माविमा अध्ययन गरेर विश्वभरि फैलिएका बिध्यार्थी र त्यो बिध्यालयमा आफ्नो जिवनको महत्वपूर्ण समय लगानी गरेर हिँडेका, हिँडाईएका गुरुहरुमा चिन्ता रहिरह्यो । यस्तो देख्दा देख्दै के हेरेरै बसिराख्ने ?

हात्तीका बच्चापनि मान्छेकै जस्ता चन्चले, जोगाउनै कठिन

dsc06499

साना वालवालिका जोगाउन असाध्यै गाह्रो हुन्छ भन्छन् । चकचक गरिरहन्छन् ति । आगो खेलाउने देखि बिना डर त्रास जे देख्यो त्यहि टिप्छन् । बच्चा मान्छेका मात्रै होइन । धेरै जिवका यस्तै हुन्छन्, चञ्चले । जे पनि परिक्षण गर्न, जान्न, सिक्न, देख्न भोग्न खोज्ने । किनभने वालवालिकाहरु उत्सुक हुन्छन् । जे देखेपनि तिनलाई त्यसबारे जान्नुपर्छ । हातीका वच्चा (छावा) पनि त्यस्तै हुन्छन् । ति आफ्नो वातावरण वरिपरिको, आफू छेउछाउको, देखिएको जेमापनि उत्सुकता राख्छन् ।

dsc06483

dsc06484

dsc06492

मान्छेको झैं आमाका आँखा छलेर ति मिलिक्कै एकतिर पुगिसक्छन् । केहि न केहि बिगारिहाल्छन् । भत्काईहाल्छन् । तिनले त्यसै गरेर सिक्ने कोसिस गर्छन् । आफ्ना बच्चालाई जोगाउन हात्तीलाईपनि असाध्यै गाह्रो हुन्छ । त्यसैले माउहरु चनाखोरहिरहन्छन् । त्यसैले सकेसम्म अगाडि राखेर हिँडाउँछन् । जंगली हात्तीहरुले त बाघ वा अन्य सिंहले खाइदेला भनेर अन्य पोथीहरुको बिचमा राखेर हिँडाउने गर्छन् ।

dsc06494

dsc06500

dsc06520

dsc06504

dsc06494

माउले यस्ता बदमासी गर्न दिन्न भनेर बच्चाहरु जान्दछन् । त्यसैले ति माउका आँखा छलेर यताउति भाग्ने र उत्सुकतालागेका चिजको परिक्षण गर्ने गरिरहन्छन् । त्यसैले माउहरु असाध्यै चनाखोरहनुपर्छ आफ्ना बच्चा जोगाउन । कहिलेकाहिँ नमानेका बेला हात्तीलेपनि आफ्ना बच्चाहरुलाई सुँडले कुटेर तह लगाउँछन् ।

सधै लोकमान र भारत मुद्दामानै समय बिताउने ?

  • तेजकुमार कार्की

nepal-parliament-001212345

कहिले प्रचण्डको भारत यात्रा विवाद, कहिले लोक मान विवाद त कहिले पार्टी पार्टी बीच सरकार गिराउने विवाद ।यसलाई पत्रकार ले चम्काउने अनि जनता र रमित हेर्ने । अनि नेता मंच वा संसद मा भासन प्रबचन दिएर मनोरंजन गर्ने अनि तगडा हिरो नेता हुने ।

जनतालाई मनकै कुरो गरिदिए जस्तो गर्ने । त्यसपछि सोसल मेडिया फेसबुक मा ‘वा’ ‘वा’ हुने अनि कमेन्ट हेर्ने । ओहो सर हजुरले त धेरै राम्रो बोल्नु भो, अब चुनाबमा तपाई नै प्रधामन्त्री हुनुपर्छ आदि आदि ।   

अपांगता भएका दुई पात्र लिएर अन्नपूर्ण क्षेत्रको छोमरोङमा

antoine

एघार वर्षको स्विस ठिटो आनत्वान बोदमेयर जो जन्मैदेखि अपांगता भएका । ४० वर्ष पुगेका नेपाली पत्रकार गजेन्द्र बुढाथोकी जो स्वारी दूर्घटनामा परेर अपांगता भएका । यि दुई अपांगता भएका दुई जनालाई तिनको परिवारसहित अन्नपूर्ण हिमाली क्षेत्रको यात्रा तय गरेका हामी आज सकुशल छोमरोङ आइपुगेका छौं । काठमाडौंबाट विमानमा पोखरा हुँदै हामी पोखराबाट किम्चेसम्म गाडीमा आयौं । त्यसपछि घान्द्रुङ, गुर्जुङ हुँदै आज छोमरोङ आईपुगेका हौं ।

संभावना भएर पनि चितवनका पर्यटन ब्यवशायीले बिर्सेको आकर्षक स्थल ‘मौलाकालिका’

img_0046

उत्तरतिर हेर्दा अन्नपूर्ण हिमालको श्रिंखलामात्रै होइन मनास्लु हिमालसम्म आँखै अगाडि उभिए जस्तो लाग्छ । धार्मिक स्थल देवघाट, त्यसको छेउको हरियो जंगल र त्रिब्रेणी । त्रिशुली, मादी र मर्स्याङ्दीको मिलनबिन्दुको द्रिष्य हेरेर अघाईन्न । दक्षिणतिर हेर्दा चितवनको बस्ति मात्रै होइन नारायणीको पूल र भरतपुर विमानस्थलसम्म छर्लङ्गै देखिन्छ । मौलाकालिका नारायणघाट बजारबाट नजिकै छ, पुग्न कुनै असुबिधा छैन । डेढ घण्टापनि लाग्दैन मौलाकालिकाको शिरमा पुग्न । धार्मिक स्थल भएकाले यहाँको ऐतिहाशिक र धार्मिक महत्वपनि छँदै छ । टुप्पोमा पुगेर पूर्व, पश्चिम र दक्षिणको लोभ्याउने द्रिष्य हेर्दा त्यहाँबाट फर्किन मन् लाग्दैन । नेपालीहरु त यतिबिघ्न आकर्षित हुन्छन् । बिदेशी पर्यटक झन कति रमाउँदा हुन् ? तरपनि चितवनकै पर्यटकिय स्थलको सूचीमा पर्यटन ब्यवशायीले किन यसलाई समेट्न नसकेका ?

हात्तीसँगै नदीमा नुहाउनुको मज्जै बेग्लै

img_0012

जमिनको सबैभन्दा ठूलो जन्तु हात्ती । हात्ती भन्ने नाम सुन्नासाथ धेरैको सातो जान्छ, डरले । हात्तीले मान्छेका घर भत्काएको, मान्छे मारिदिएको घटना निकै सुनिने गरेकालेपनि मानिसहरु हात्ती भन्नासाथ तर्सिन्छन् । तर सबै हात्ती उस्तै हुँदैनन् । पाल्तु हात्तीहरु मानिससित रत्तिने गरेकाले जंगली हात्तीको जस्तो डर हुन्न । पाल्तु हात्तीको हेरचाह गर्ने, तिनलाई तह लगाउने, रत्याउने र तिनको हेरचाहमा हरेक दिन खटिनेहरुसित हात्तीको भाषा मिल्छ । र तिनले भनेको, निर्देश दिएको हात्तीहरुले पालन गर्छन् । त्यसैले करिब चार टन गह्रुंगो हात्तीसित सय किलोपनि तौल नभएको मान्छेले सँगै नुहाउन सक्छ, नदीमा ।