सम्विधानमा मनोमानी

  • आनन्दराम पौडेल

writer-anandaram-paudelउच्च राजनीतिक विश्लेषक, एमालेका बरिष्ठ नेता श्री कमलप्रसाद कोइरालाजीसँग विचारविमर्श गर्ने अवसर जुट्यो। उहाँले भन्नुभयो, “सम्विधान त बन्छ, तर लोकतान्त्रिक सम्विधान बन्दैन।” उहाँले समानुपातिकको नाममा छुट्याइएको पदको उदाहरण दिनुभयो। अहिले नै संसद र सम्विधानसभामा जनताले निर्वाचित गर्ने पदभन्दा समानुपातिकको नाममा छुटयाएको पदसंख्या डेढी बढी छ। हामी सबैलाइ थाहा छ, समानुपातिक पद भनेको पार्टीका शीर्षस्थ नेताको पेवा हो। पार्टीका नेताले आफ्नो खल्तिका मान्छेलाइ नियुक्त गर्ने थलो हो ।

कर्मचारी वीचमै चर्को विभेद

  • आनन्दराम पौडेल

anandaram-paudel-33434भर्खरै एउटा सर्भेक्षणमा निजामति कर्मचारी वीचमै भत्ता, सुविधाहरु प्रदान गर्दा चर्को विभेद गरेको देखियो। अनेकौं नामका मासिक भत्ताहरु थपेर सँगैका अन्य मन्त्रालय, विभागका कर्मचारीको दाँजोमा दोब्बर, तेब्बरसम्म पुर् याइएको पाइयो। संसद सचिवालयका कर्मचारीहरुलाइ अन्य निजामति कर्मचारीले पाएसरह तलब-भत्ता त छँदैछ, त्यस्मा थपेर अतिरिक्त भत्ता ८० प्रतिशत, खाजा भत्ता दैनिक रु.६०० दिइनेगरेको रहेछ। जबकि अन्य मन्त्रालय र विभागका कर्मचारीहरुले भने सुख्खा तलबमात्र पाउने रहेछन्।

समृद्धीको लागि इच्छाशक्ति

  • आनन्दराम पौडेल

writer-anandaram-paudelअर्थमन्त्री रामशरण महतजीले भारतभ्रमणको क्रममा भारतीय उद्योगव्यवसायीलाइ नेपालमा लगानी गर्न आव्हान गर्नुभयो। वैदेशिक लगानी भित्रियोस् र उद्योगधन्दा फस्टाओस् भनेर नेपालले चाहना राखेको धेरै बर्ष भयो। लोकतन्त्र आएपछि जलस्रोत, पर्यटन र उत्पादनशील उद्योगमा लगानी गर्न धेरै विदेशीहरुले तत्परता देखाएका थिए। चीन, भारत मात्र हैन पश्चिमा राष्ट्रबाट समेत् लगानी गर्ने इच्छा राखेर उद्योगव्यवसायीहरु नेपाल आएका हुन्। तर, नेपालमा लगानीमैत्री वातावरण नभएकैले उनीहरुले मनमार्दै फर्कंदै गरेका हुन्।

नर्वेका भुटानी कती मनकारी

DSC06865

उनीहरु नेपाली भाषा बोल्छन् । तर नेपाली होइनन् । ति आफ्नै थातथालो गुमाएर सात समुद्र पारी पुग्न वाध्य भएका छन । भुटानी सरकारले तिनलाई जन्मथलोबाट खेद्यो । आफ्नै देशबाट ति रुँदै कराउँदै नेपाल आएर वर्षौं बसे । वर्षौं नेपाल बिताएका तिनको अली अली माया बसेपछी ति फेरी नर्वे पुगे । त्यहँ भाषा मिल्दैन । संस्क्रिती र परम्परा अलग छ । तिनले नर्वेमा धेरै पाखुरा खियाउनु छ, बाँच्नैका लागि । रुँदै रुँदै थातथालो गुमाएर नर्वे पुगेका तिनलाई आफ्नै जीवन भारी छ, गह्रुंगो छ । तिसित  आफू जन्मेको थलो, आफू खेलेको आँगन छैन । आफ्ना छर छिमेकी र आफन्त टाढिएका छन् । आफ्नो सम्पत्ती र मेरो थलो भन्ने पनि छैन । तर पनि मनका धनी छन ति । तिनको आत्मा विशाल र फराकिलो छ । नेपालमा भूकम्पले सारा गुमाएका दुखी, निसहाय र कलीला वालवालिका सम्झेर, तिनको तस्विर देखेर नर्वेका नेपालीको मन भक्कानिन्छ । शायद आफ्नो थातथलो, आफ्नो घर गुमाउनुपर्दाको पीडा तिनले झन बढी महसुस गर्दा हुन् । त्यसैले, नर्वेको उत्तरी भागमा पर्ने अल्टामा बस्ने नेपाली भाषी भूटानीले मन खोलेर चेपाङ वालवालिकालाई सहयोग दिए । त्यसको माध्यम नर्वेमा बसेर पत्रकारिता, सामाजिक काम गर्दै आएका टेक गिरी बनेका हुन । 

बिषबृक्षको जरो

  • आनन्दराम पौडेल

writer-anandaram-paudelडा. सीके राउतजीले नेपाली महिलामाथि तुच्छ शब्द प्रयोग गरिरहेका थिए । नेपाली, आमा, दिदी-बहिनीहरुप्रति घीनलाग्दा शब्दले दुत्कारिरहेका थिए। पहाडेप्रति घृणा, विद्वेष र दुर्भावना फैलाइरहेका थिए, र “तराई टुक्र्याइदिन्छु” भनेर राष्ट्रलाइ धम्क्याइरहेका थिए । डलर, युरोबाट पालितपोषित केही आइएनजीओका महानायकहरु सीके राउतको पक्षमा बोलिरहेका देख्नासाथै पश्चिमाहरुको सपोर्ट रहेछ भनेर सबैले अनुमान गरिसकेका थिए । ४ दिनअघि कृष्ण पहाडीजीले, “एम्नेस्टी इण्टर्नेशनलले सीके राउतलाइ अप्रत्यक्ष सपोर्ट गरिरहेको वुझेपछि त्यस संस्थाबाट अलग्गिएँ” भनेर आफू अलग्गिएको घोषणा गर्नुभयो ।

धम्की दिँदैमा फर्केला र माओवादी जनयुद्दमा ?

maoist-party-office-chitwanयतिखेर संविधान निर्माणको बहस फेरी चर्केको छ । राजनीतिक दलहरु संविधान निर्माणका बिषयबस्तु आफू अनूकुल बनाउन जुटेका छन् । पछिल्लो समयमा एकिक्रित नेकपा माओवादीले जनयुद्दमा फर्कनसक्छौं भन्ने चेतावनी दिएपछी फेरी बिबाद चर्केको छ । नेपाली कांग्रेसले संविधानको प्रस्ताबनामै ‘बहुलबाद’ राख्नुपर्ने अड्डी कसेपछी माओवादीहरु बिच्किएका छन् । उनीहरुले यदि कांग्रेसले बहुमतको दम्भमा बहुलबाद प्रस्ताबनामै राखेर पेल्छ भने आफूहरु जनयुद्दमा फर्कनसक्छौं भनेर चेतावनी दिएका छन् ।

बिदेशमा कागज बनाउन भूकम्प पिडितको नक्कली दर्ता

DSC04925

मे महिनाको १५ का दिन म कास्की जिल्लाको गुर्जुङबाट घान्द्रुङ झर्दै थिएँ । घान्द्रुङ आइपुगेपछी बस पाइन्छन् पोखरा पुग्न भन्ने थाहा भयो। बस पर्खँदै थिएँ घान्द्रुङ किम्चेको कस्तुरी होटेलमा । यात्रुहरु अली नभरिएसम्म बस नचल्दो रहेछ । त्यसैले त्यहाँ केहीबेर बस पर्खिनुपर्ने भो । मैले होटेल साहुनीलाई एक प्लेट चाउमेन बनाउन लगाएँ । लेखक, पत्रकार हुँ भन्ने परिचय खुलाएको थिईन । चुपचाप कुनामा बसें । त्यहाँ म आउँदा एक फुली लगाएका बर्दीधारी प्रहरी हाकिम थिए । अर्का केही प्रहरी थिए । तिनको चाहलपहल हेर्न लायकको थियो ।

युरोप स्तरिय नेपाली फूटबल खेलको तयारी पूरा, लामिछानेसहित उच्चस्तरिय नेपालीको जमघट

football-swiss

युरोप भरिका नेपालीहरुलाई एकै थलोमा ल्याएर फूटबल खेल प्रतिस्पर्धा गराउन स्विजरल्याण्डमा योजना गरिएको थियो । त्यो तयारी अहिले अन्तिम चरणमा पुगेको छ । यही जुन महिनाको २७ र २८ का दिन स्विजरल्याण्डको आराउमा हुने युरोपस्तरिय नेपालीहरुको मैत्रीपूर्ण फूटबल प्रतिस्पर्धामा बिभिन्न देशका १६ फूटबल टोलीले भाग लिएका छन । यसमा भाग लिन गैह्र आवाशिय नेपाली संघ (एन आर एन) का पूर्व केन्द्रिय अध्यक्ष जिवा लामिछाने सहित बिभिन्न उच्च ब्यक्तित्वहरुको संलग्नता हुने जनाइएको छ ।

नेपाल नचिन्ने पोर्गुगलका चिनियाले गरे सहयोग पीडित चेपाङहरुलाई

DSC07060

पत्रकार लक्ष्मण देवकोटाले एक दिन फोन मागे । पोर्चुगलमा बसेर पत्रकारिता र ब्यवसाय गर्दै आएका मित्रले म नेपाल हुनेलाई किन हतारमा फोन मागे ? खसखस लाग्यो । तत्कालै संपर्क गरे । लागेको थियो ‘अब फ्रान्सतिर फर्किँदा मलाई यस्तो चिज, कागजपत्र केही ल्याइदिनुस् है ?’ भन्ने छन । युरोप बस्ने अन्य धेरै नेपालीले जे भन्ने गर्छन् त्यही । तर होइन रहेछ । ‘ददिजी पोर्चुगलमा भईयो । देशलाई दुखेका बेला जान सकिएन, प्रत्यक्ष उभिएर सहयोग गर्न । म नेपाली भएकाले पोर्चुगल बस्ने मेरा चिनिया मित्रले केही सहयोग दिएका छन् । म त्यो रकम पठाइदिन्छु तपाईको नाममा । त्यसले पिडितलाई सहयोग गरिदिनुहोला ।’

फ्रान्सेली नजरमा चितवन

IMGP6261

गत साल फ्रान्सेली अध्ययनकर्ता अमेरिक फारली नेपाल गएका थिए । खासगरी नेपालको सामाजिक र क्रिषी बनोटको अध्ययन गर्न । त्यही बेला उनी चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको सेरोफेरोमा पनि निकै रमाए । चितवन राष्ट्रिय निकुञजका जिवजन्तु र प्राकृतिक स्वाद चाखेर भुतुक्कै बने । उनी निकुञ्जभित्रका बडेमाका सिमलका रुखमा माहुरी (खाग) देखेरै चकित बनेका थिए । एउटै सिमलको रुखमा पाँच सयवटा सम्म खागको गोलो रहेको उनले उल्लेख गरेका छन् । चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जमा उनले खिचेका केही तस्विर हेरौं ।