सन्तान दिनेलाई पहिचान नदिनेले नारी स्वतन्त्रताका गफ हाँक्ने ?

  • कल्पना मगर / लुभेन, बेल्जियम

kalpana-magarआज भन्दा १०५ वर्ष अगाडी संसारका महिलाहरूले पुरुष र महिलाबिचको भेदभाव बिरुद्धमा लामो समय आनदोलन गरी प्रप्त गरेको अधिकारको महान दिन हो । पुजिवांदी ब्यापारको चरम होडबाजीमा बिकसित मुलकहरुका महिलाहरुले पुरुष सरह काम गर्थे । तर एउटै श्रम गर्ने महिला र पुरुषबिच रहेको असामनता पारश्रमिक असमनाता थियो । त्यही असमनाताको बिरुद्ध संसारभरीका महिलाहरु जुर्मुराएर उठेका थिए । महिलाहरुले राज्यले गरेको बिभेदको बिरुद्ध समान कामको समान ज्याला पाउनू पर्ने माग राख्दै शसक्त आन्दोलन गरी आफ्ना अधिकार सूनिश्चित गरेका थिए । पुरै अमेरीका र यूरोपमात्र मात्र नभएर संपुर्ण बिश्वलाईनै हल्लाउने गरी भएको आन्दोलनले व्यापक हुदै जादां यूरोप र अमेरीकाको सहरमा महिलाहरुले बिरताका साथ लडे । थुप्रै महिलाहरुले साहादात प्राप्त गरे ।

अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवश : के भन्छन त युरोपका केही नारीहरु ?

  • सन्तोष न्यौपाने / बेल्जियम

आज अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस विश्वभरी बिभिन्न कार्यक्रम गरि मनाइयो । प्रवासमा रहेका नेपाली दिदि बहिनीहरुले पनि आआफ्नो तरिकाले कार्यक्रमहरु आयोजना गरि मनाए । बेल्जियम, पोर्चुगल, स्पेन, नेदरल्याण्ड तथा फ्रान्समा रहेका नेपाली नारीहरुले बिबिध कार्यक्रमको आयोजना गरेका छन । उनीहरुले आफुले सक्दो नेपालका महिला दिदि बहिनीहरुको लागि केही सहयोग गरिरहेका । नारी दिवसको अवसरमा उनीहरुको राय केहि बेग्लै रहेको छ ।  नारी दिवसको अवसरमा बेल्जियममा रहेका तयार पारीएको केहि संघसस्थामा आवद्द लगायतका महिला दिदीबहिनीहरु के भन्छन त् ? यसै बिषयमा उनीहरुको विचार ।

सिता सापकोटा

महिला समाजसेवी,  बेल्जियम 

sita-sapkota-belgiumआज हामी हरेक बर्ष मनाउँदै आईरहेको अन्तराष्ट्रिय नारी दिवस मनाउन गईरहेका छौँ । १०५ बसन्त पार गर्दै गर्दापनि हामी माथिका हिंसा कती न्युनिकरण भए भनेर नजर अन्दाज लगाउँदै छौँ । हिँसा आँफैमा अत्याचार हो । अत्याचार गर्नु वा सहनु दुबै दण्ड हो । आजको २१ औँ शताब्दीमा आएरपनि हामी नेपाली महिलाहरु माथि हुने गरेका हरेक खाले हिँसाको अन्त्य भएको छैन । जुन रुपमा महिला र पुरुषबिच  समानताको प्रयास हनपर्ने हो, त्यो महिला पुरुष बिचको विभेदको खाडल महिला वर्गले मात्रै पुर्न सक्दैनन् । एकातिर जनसख्याको आधारमा महिलाबादीहरुले महिला अधिकार सुनिश्चित गर्नुपर्ने कुरा उठाएका छन् भने अर्कोतिर पुरुष बर्गमापनि महिलाहरु हामी सरहका सक्षम सवल समान नागरिक हुन् भन्ने चेतनाको बिकाश हुनु जरुरी दखिन्छ । उनिहरुलाई पनि हामी सरह हक, अधिकार दिनुपर्दछ भन्ने सोच पुरुष वर्गमा आउनु पर्दछ । अन्तमा महिलालाई खादा, मालामा सज्जिने पात्र नवनाउँ, अवसर दिउँ । जाने बुझेका महिलाले बुझ्दै गरेका महिलालाई हौसला बढाउँ, खुट्टा तान्ने प्रबृती हटाउँ । हरेक नारीको ईज्जत र सम्मान गर्न सिकौँ . अवसर र चुनौतीलाई पहिचान गरौँ . तब मात्र परिवार, समाज र राष्ट्र समृद्द बन्दछ । हिंसाको अन्त्य गरौँ . समतामुलक समाजको निर्माण गरौँ । यो हामी सबैको दायित्व हो । 

नारी दिवश र पुरुषहरूको दायित्व

  • सिता सापकोटा / बेल्जियम

sita-sapkota-belgium“अन्तराष्ट्रिय नारी दिवस र महिला हिँसा ” आज हामी हरेक बर्ष मनाउँदै आईरहेको अन्तराष्ट्रिय नारी दिवस मनाउन गईरहेका छौँ । १०५ बसन्त पार गर्दै गर्दा पनी हामी माथीका हिंसा कती न्युनिकरण भए भनेर नजर अन्दाज लगाउँदै छौँ । हिँसा आँफैमा अत्याचार हो र अत्याचार गर्नु वा सहनु दुबै दण्ड हो । आजको २१ औँ शताब्दीमा आएर पनी हामी नेपाली महिला हरु माथी हुने गरेका हरेक खाले हिँसाको अन्त्य भएको छैन । महिला माथी हुने गरेका हिंसा नेपाल मा मात्रै होईन बिश्व मै थियो र छ पनी । तर आज संसार मै महिला हरु सबल, सक्षम र आत्मनिर्भर हुदैँ गर्दा धेरै हिंसाहरुको मुकाविला गर्न सकेका छन ।

अमेरिकाको एउटा मजदुर कारखानमा काम गरे बापत को महिला र पुरूषको ज्यालामा लैँगिक बिभेद भएको बिरुद्दमा समान ज्यादा पाउनु पर्दछ र समान पहुँच हुनु पर्दछ भन्दै महिला आन्दोलनको नेतृत्व क्लारा जेट्किनले शुरु गरेकी थिईन । त्यसलाई महिला मुक्ती आन्दोलन को नारा दिँदै अगाडी बढियो ।

मान्छे मुनि हिमाल ! (दोस्रो भाग)

(अघिल्लो भागको बाँकी )

Davos-01-Fev-2015 032

निराजन र धर्म गुरुङ्को सिरक मिल्काइदिए रामले । अँ अँ यार सुत्न देउन भन्दै उठे ती । त्यसपछि लाग्यो डाँडा हेर्न । कहिल्यै नेदेख्या डाँडा हेर्न । केबलकारमा लगे । ह्याँ चढ्ने भने । टिकट काट्न लाए । हे राम, बाँदर खस्ने भीर हैन बाँदरले खुट्टो राख्दासाथ पुर्लुङ्गै खस्ने भिरमा गुड्ने रेल चढाउन लगे । टोपी खस्ने भिरभिरै रेल दगुर्‍यो । डरले पिसाब तुरुक्कै झर्ला जस्तो भो । अती भएपछि मैले यस्सो छड्के सोधें ‘धर्म यो रेल गुड्दा गुड्दै गाढा उल्लर भए झैं भो भने के हुन्छ ? सब चैट हुन्नन् त ?’ निराजनले भने ‘ह्या दाई कहाँ हुन्छ त्यस्तो ? सबै सेक्युरिटी मिलाको हुन्छ ।’ ए ए गुड्दा गुड्दै केही बिग्रिए घिर्नी जस्तो हुकमा अड्किन्छ अनि उद्दार गर्छन् होला है ?’ अँ अँ उनले भने । त्यो घिर्नीले काम नगरे ? घिर्नीको गेडोनै फुत्किए ? त्यसको जवाफ तिनलाई पो के थाहा ? यति फासफुसे कुरो गर्दा गर्दै सयौंको संख्यामा चढेका यात्रुसँगै हामी माथी डाँडामा पुगियो । पुगेपछि थाहा भयो, त्यो डाँडो होईन रहेछ । रहेछ, हिमाल ।

पदकालागि युरोपका पत्रकारहरूको कत्रो राजनीति

  • निराजन श्रेष्ठ / स्विजरल्याण्ड

SONY DSCदुई बर्ष अघिदेखि सुरु भएको नेपाल पत्रकार महासंघ युरोप (एफ.एन.जे.युरोप) मा रहेका अधिकांश पत्रकारको काम शुद्ध पत्रकारिता नभई राजनीतिकरण हुँदै यहाँ सम्म चलिरहेको अवस्था छ । गत १४ सेप्टेम्बर २०१४ मा बेल्जिएममा भएको दोश्रो अधिवेसनमा नयाँ नेतृत्व चयनमा सहमति हुन नसक्दा एक आपसमा हानाथाप चल्यो । उक्त अधिवेसनका लागि केन्द्रबाट नेपाल पत्रकार महासंघका अध्यक्ष र महासचिवलाइ बोलाएतापनि सहजरुपमा अधिवेसन सम्पन्न गर्न भने सकेनन् । युरोपका विभिन्न देशहरुबाट उक्त अधिवेसनमा उपस्थित भएका पत्रकार भनिएकाहरू पत्रकार महासंघ युरोपको सदस्य बन्न अनेकौं राजनीतिक खेल खेलिरहेका थिए । केहि पक्षकाहरुले केजिन राइ भनिरहेका थिए भने केहिले महेश थापा त कहिले ओम शर्मा । एक आपसमा भागबण्डा नमिले पछि अनेकौं वाद विवाद भैरहेको थियो ।

कविता : मेरो नेपाल म नेपाली

  • मदन बज्राचार्य

Script-Write-icon-11212222

व्यक्तिको जात र धर्म उसले चाहेमा बदलिन पनि सक्छ

तर नेपाल रहेसम्म नेपालीको राष्ट्रियता बदलिन सक्दैन ।

++++++++++++

राजतन्त्रमा राजा देशको “मालिक” लोकतन्त्रमा नागरिक

उहिले रानीले जन्माउने राजा अहिले जनताले चुनिने राजा । 

मान्छे मुनि हिमाल !

Davos-01-Fev-2015 081

तिन हप्तादेखि खटाई । हरेक दिन जस्तो स्विजरल्याण्डमा रेल वा बस चढ्नुपर्ने । कहिलेकाहिँ त कम्तिमा सात आठ पटक बदलेर । बिहान म बाल्कोँ द जुरा भन्ने ठाउँमा थिएँ । स्विजरल्याण्डको फ्रान्ससित सीमा जोडिएको ठाउँ । त्यहाँबाट फेरि आल्प्स क्षेत्रको हिमाली भागमा बस्दै आएकी निकोल निकीसित अन्तर्वार्ता गर्न गएँ । स्विजरल्याण्ड आएपछि निकट भएका साथी पाथ्रिक जनेनले त्यो मिलाएका थिए । निकी स्विजरल्याण्डको सरकारले शताब्दिकी स्पोर्ट्स नारी घोषणा गरेकि पात्र थिईन्  । हिमाल र स्पोर्ट्सबारे चासो राख्ने उनलाई नचिन्ने कोहि रहेनछ स्विजरल्याण्डमा । नेपालको बिकट क्षेत्र खुम्बुमा स्कूल चलाएकी । नेपाली वालवालिकालाई उचित शिक्षा दिन । लुक्लामा निकोल निकी अस्पत्ताल चलाएर एक वर्षमा १५ हजार भन्दा दिनदुखिलाई स्वास्थ्य सेवा पुर्याउँदै आएकी । स्विजरल्याण्डमा अन्तर्राष्ट्रिय गाइडको प्रमाणपत्र पाउने प्रथम महिलापनि यिनै रहिछन्  । दुई घण्टा उनीसित भलाकुसारी गरेपछी पुगियो, ग्रैय भन्ने  ईटालीसित सीमा जोडिएको क्षेत्र  । त्यहाँ अर्का प्रसिद्द हिमाल आरोही जँ थ्रोइयसित भेट गरियो । उनै पाथ्रिकले आफ्नै गाडीमा लिएर गए ।

केटीमाथि ‘एसिड हान्ने’ कर्‍याप्प ?

acid‘राँडीका छोरा, बढ्ता हुन्छस् † साले, तैँले मलाई चिनिनस् ? एसिड फ्याँकेर केटीहरुलाई ड्याम पार्न लगाउने मैँ हुँ ।’ केटोले मकवानपुरको चित्लाङ जाने बसको टिकट त लियो, तर सिटका लागि गलफत्ति हुँदा प्वाक्कै बोलिहाल्यो, यस्तो कुरा । आफ्नो थुतुनो भन्दैमा जथाभावी चलाउन बानी परेकाले होस् गर्नुपर्ने भएको छ । किनभने, ठूलै प्रलयमा परिन्छ आजकल ।

सोमबार बिहान राज्यव्यवस्था समितिको बैठकमा गृहमन्त्री वामदेव गौतम पीडित पक्षको सहयोग नपाउनाले बसन्तपुरमा तीन छात्रामाथि एसिड छ्याप्ने अपराधी हालसम्म पक्राउ नपरेको बताउँदै थिए । ठीक त्यहीबेला कलंकीबाट चित्लाङका लागि छुट्नै लागेको गाडीको ढोकामा उभिएर त्यो ठिटो बास्दै थियो । आजकलका जनता कति सचेत भने, प्रहरीको १०० नम्बरमा तुरुन्तै फोन गयो । भन्नेको हुलिया (२२–२५ वर्षको, तामाङ समुदायको), गाडी नम्बर, उसले बोकेको झोला, लुगाको रंग र ढाँचासमेत फोन गर्नेले टिपाएछन् । रानीपोखरीस्थित रिपिट टावरअन्तर्गत ‘मेट्रो कन्ट्रोल’ ले तुरुन्तै ‘इण्डिया कन्ट्रोल’ लाई खबर रिले गर्‍यो । खबर पाउनासाथ ‘इण्डिया थ्री’, अर्थात् ‘सुगर पापा’ (एसपी) मीरा चौधरीको टोली ज¥याकजुरुक उठ्यो र लम्कियो, कलंकीतिर ।

जय नेपाल शब्दको किन दुरुपयोग ?

  • पूर्ण बहादुर विश्वकर्मा / नेदरल्याण्ड

purna-bkचितवनमा आयोजित एक कार्यक्रममा बर्तमान प्रधानमन्त्रि अर्थात नेपाली काँग्रेसका सभापति शुशिल कोइरालाले एनेकपा माओबादीका अध्यक्ष, प्रमुख प्रतिपक्षि दलका नेता अर्थात पूर्ब प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड) सँग “जय नेपाल” भनौं की नभनौं भनेर अनुमति मागे । प्रचण्डले अनुमति दिए पछि बल्ल तिन पटकसम्म “जय नेपाल,जय नेपाल, जय नेपाल” भने । यो सुन्दा केहि कुरा बोल्न मन लाग्यो । अहिले प्राय नेपाली काँग्रेसमा आबद्ध नेता कार्यकर्ता र नेपाल प्रहरीको पेवा जस्तै मानिने यो “जय नेपाल” शब्दको उत्पत्ति हुँदा नेपाली काँग्रेस र कम्युनिष्ट नेपालमा जन्मे कै थिएनन् । “जय नेपाल” शब्द कांग्रेस कम्युनिष्ट दुबैको पेवा होइन । यो समग्र नेपालीको साझा सम्मानित अभिबादन हो ।  

आततायी सम्बन्ध

  • आनन्दराम पौडेल

writer-anandaram-paudel“अस्ति १६ गतेको प्रदर्शनमा पनि तपाईंको उत्साहबर्द्धक सहभागिता थिएन । तपाईंका अभिव्यक्तिहरु पनि अरुभन्दा फरक छ। आफ्नै मोर्चाको टीमसँग असन्तुष्ट हुनुहुन्छ कि ?” नन्दरामले सोधे ।

“तपाईंले ठीक ठम्याउनुभयो । आफ्नै मोर्चाका अरु नेताहरुभन्दा मेरा अभिव्यक्तिहरु फरक देखिएका छन् । माघ २६ गते रिपोर्टर्स क्लबमा तपाईंले मेरा कुरा सुन्नुभएकै थियो । मेरो धारणा प्रष्ट छ । एकोहोरो आफ्नै डम्फु मात्र बजाउने र उग्र र चर्का कुरा मात्र गरेर हुँदैन । हामीले जिम्मेवार बन्नैपर्छ । मैले वीचको धार पक्डेर समाधानतिर जाउँ भनेको हो । साथीहरु अति आत्मकेन्द्रित हुनुभयो । आफ्नै रागमात्र अलाप्नुहुन्छ । यही समस्या छ ।”  विजय गच्छेदारले भने ।